Veilig vanuit een methode of uitdagend vanuit de leerling

Het team van de Aloysiusschool in Amersfoort is al enige tijd op zoek naar een nieuwe invulling van het wereldoriëntatieonderwijs. In feite hinken de teamleden op twee gedachten. Enerzijds vinden ze het een uitdaging om lessen rondom thema's te geven en anderzijds zoeken ze houvast bij bestaande methoden. In hun zoektocht worden ze begeleid door onderwijsadviseur Marlou Bijlhout. Zij heeft een pilot 'ICT en wereldoriëntatie' op de Aloysiusschool in gang gezet en maakt deel uit van de werkgroep die deze pilot op de school aanstuurt. Hieronder is eerst Trees Börger aan het woord. Zij is adjunct-directeur van de Aloysiusschool. In de kadertekst bij het artikel vertelt Marlou Bijlhout over de aanpak in de pilot.

 "We zoeken al een aantal jaren naar wat we met wereldoriëntatie willen," aldus Trees Börger. "Tot voor kort gebruikten we nog een oude methode, waar iedereen op zijn eigen manier mee werkte, zonder met elkaar afspraken te maken. We moesten daarom naar iets anders toe, wat bij iedereen paste, maar konden dat eigenlijk niet vinden. Telkens kwamen we op traditionele wereldverkenningmethoden uit en dat is het voor ons niet. We willen de wereld niet via een methode binnenhalen, maar vanuit de kinderen zelf. We vinden het belangrijk dat kinderen hun eigen inbreng bij wereldoriëntatie hebben en eigen keuzes maken. Wel moet ik erbij vertellen, dat we binnen het team niet één gezamenlijk standpunt hadden. We moesten steeds compromissen met elkaar sluiten."

ICT-component

"Toen we over de pilot 'ICT en wereldoriëntatie' van Eduniek hoorden, dachten we meteen dat we daar misschien op zouden kunnen inspelen. Juist ook de ICT-component erbij vonden we heel belangrijk. ICT gebruikten we al wel bij bijvoorbeeld het maken van spreekbeurten en werkstukken en bij oefenen en informatie zoeken, maar niet echt geïntegreerd in de zaakvakken. Dit leek ons een mooie gelegenheid om daar een stap verder in te zetten."

Zelfstandig en coöperatief

"We zijn ook nog met de Kieskast bezig en willen dat ook in het hele verhaal meenemen. Wat bij ons al wel stond, was het zelfstandig werken en het coöperatief leren. Dat heb je echt wel nodig om met een nieuwe manier van wereldoriëntatie aan de slag te gaan. We hadden dat traject met behulp van Eduniek al gedaan en al die dingen kwamen eigenlijk samen in de pilot 'ICT en wereldoriëntatie'."

Gedrag veranderen

"In oktober hebben we een werkgroep gevormd met een aantal teamleden, een directielid en Marlou Bijlhout van Eduniek. Vervolgens zijn we in de klas dingen gaan uitproberen door rond een thema te gaan werken. In eerste instantie ging dat goed, maar gaandeweg zagen we dat het gedrag van leerkrachten niet zo gemakkelijk is te veranderen. Sommige leerkrachten vielen al weer snel op de methode terug. Nu wordt nog steeds wel op losse momenten rond een thema gewerkt, maar niet standaard. Daarom gaan we er in dit schooljaar gewoon mee verder. Een punt is ook, dat we eigenlijk in combigroepen met wereldoriëntatie aan de gang willen, door met z'n allen met hetzelfde thema bezig te zijn. Het maakt dan niet uit of je dat bijvoorbeeld in groep 5 of groep 7 doet, als je maar met elkaar de goede keuzes maakt. Maar dat ligt moeizaam."

Houvast

"Verschillende teamleden willen heel graag een houvast. Ze willen vanuit een boek de onderwerpen behandelen, terwijl wij als directie zouden willen dat ze meer naar de kerndoelen kijken en daar de leerlijnen bij maken. Dit is heel zwart-wit gezegd, want er gebeurt al best heel veel rond thema's. We hebben bijvoorbeeld een groep die helemaal met de Olympische Spelen bezig is en dat onderwerp overal in integreren. Dus dat gebeurt ook, maar over het algemeen wil men toch ook een houvast."

Geïntegreerde methode

 "Alleen rond thema's werken lukt dus nog niet helemaal. We hebben daarom besloten op zoek te gaan naar een geïntegreerde zaakvakkenmethode, om toch meer dat houvast te hebben. We zijn nu twee manieren van werken aan het vergelijken. Dat wijkt een beetje van de pilot af, maar dat geeft niet. Het maakt misschien duidelijker wat we met z'n allen willen. Het is een hele zoektocht en we zien wel waar we uitkomen. We zijn er in ieder geval samen heel actief mee bezig."

Positief, maar kritisch

"De ondersteuning door Marlou is heel goed en prettig," aldus Trees Börger tot slot. "Ze heeft een geweldige input en is altijd positief, maar toch ook kritisch. Iedereen accepteert wat ze zegt. Het is goed merkbaar dat ze vanuit de praktijk komt."

Verschenen in: Eduniek Info (2008)

Peter van Steen, tekstschrijver, info@petervansteen.nl