Werf via het personeel en bied vooral flexibiliteit

Aannemersbedrijf Gesman heeft zo'n 160 man personeel in dienst. Het bedrijf is vooral een utiliteitsbouwer en maakt een omzet van ongeveer 100 miljoen gulden. De utiliteitsbouwmarkt is de laatste jaren sterk gegroeid en zo ook het bedrijf Gesman. In 1999 werden maar liefst 26 mensen aangenomen, voornamelijk in UTA-functies, terwijl er slechts 4 mensen het bedrijf verlieten. "We vinden dat zelf een mooi resultaat," zegt Jan van Middelkoop, "maar daar hebben we wel de nodige moeite voor moeten doen. We hebben daar aanzienlijk meer energie in moeten stoppen dan een jaar of acht geleden."

Via het personeel

Opmerkelijk is in de eerste plaats de slaagkans van de diverse wervingskanalen voor nieuw personeel. Gesman werft medewerkers via de media, internet, detacheringsbureaus, werving- en selectiebureaus en via het eigen personeel. "Dit laatste is het meest succesvol," zegt Jan van Middelkoop. "Van de zesentwinig medewerkers zijn er twaalf via het eigen personeel geworven. Wie het contact met iemand legt die daadwerkelijk wordt aangenomen, krijgt daarvoor vijfentwintighonderd gulden netto. Het tweede succesvolle is via de bureaus. Wij werken met veertien bureaus, die gezamenlijk ongeveer acht mensen hebben opgeleverd. Op zich is dat niet veel, maar als je weet dat we ook nog een paar spontane aanmeldingen hadden, dan zegt dat voldoende over de werving via de media en internet. Dat levert helemaal niets op."

Geen behoefte

Interessant is daarnaast welke min of meer bijzondere arbeidsvoorwaarden in de sollicitatiegesprekken geregeld aan de orde zijn geweest, of juist niet, afgezien van de traditionele 'standaard'-condities als de hoogte van het salaris, de reiskostenvergoeding, de auto van de zaak etcetera. "Waaraan men absoluut geen behoefte heeft," zo stelt Van Middelkoop voorop, "zijn lange dienstverbanden, zekerheden, ANW-verzekeringen en zaken als persoonlijke advisering in financiële zaken en ook kinderopvang. Als voor dit laatste een vergoeding moet komen, dan doen we dat wel, maar de mensen zoeken het zelf allemaal uit. Wat dat betreft zijn de werknemers veel zelfstandiger geworden en hebben ze minder behoefte aan zekerheden en ondersteuning vanuit het bedrijf."

Flexibiliteit

Wel bestaat er bijvoorbeeld behoefte, in tegenstelling tot enkele jaren geleden, aan flexibele ziektekostenverzekeringen. Van Middelkoop: "Jongeren willen de goedkoopste en ouderen de meest complete polis. Collectief premie betalen vanuit een bepaald sociaal karakter wil men niet meer. Wij hebben daarom een contract met een ziektekostenverzekeraar afgesloten die veel typen polissen kent en elke werknemer kan daar zelf uit kiezen." In verband met flexibiliteit noemt Van Middelkoop ook de mogelijkheid tot uitruil van salariscomponenten. "De een wil een duurdere auto en de ander een portable computer of gewoon salaris. Daar moet je flexibel mee omgaan en bij ons is dat goed mogelijk." Een vergelijkbaar item is het flexibele pensioen. In de bouw is kortgeleden enige flexibilisering doorgevoerd - het is nu mogelijk om weduwepensioen door extra ouderdomspensioen te vervangen - maar men wil meer variaties dan deze. "Er zijn mensen die geen pensioenopbouw willen en het geld dat zo wordt bespaard, voor een koopsompolis willen bestemmen. Dat mag ik niet toestaan, want het is in strijd met de CAO, maar de wensen zijn er wel. Ik vind daarom dat de branche in die flexibilisering veel verder moet gaan, want de markt gaat ook veel verder."

Reistijden en vakantiebon

Ook in tegenstelling tot enkele jaren geleden speelt nog een andere arbeidsvoorwaarde nu een belangrijke rol: de reistijden naar de bouwplaatsen. Gesman is in staat het personeel beperkte reistijden te bieden, doordat de werken nagenoeg uitsluitend in de (ruime) Randstad worden uitgevoerd. Van Middelkoop: "Zes jaar geleden waren reistijden nog helemaal geen 'issue' in de onderhandelingen. Men koos voor een werkgever en men nam de reistijden voor lief. Nu vraagt men waar de opdrachten zijn en hoe groot de kans is dat ze in hetzelfde gebied blijven." Niet veranderd ten opzichte van vroeger, maar wel een terugkerend onderwerp in de sollicitatiegesprekken, is de vakantiebon. "Mensen hebben een emotionele binding met de vakantiebon," aldus Jan van Middelkoop. "Er zijn nu ideeën om de vakantiebon bijvoorbeeld op fiscaal gebied minder populair te maken. Maar men hecht eraan en dus vind ik dat de mensen ook die vakantiebon moeten kunnen blijven krijgen."

Opleidingen

Voor de werving en ook het behoud van personeel biedt Gesman nog tal van andere opties, bijvoorbeeld de keuze uit een zeer breed opleidingsprogramma. Het bedrijf faciliteert onder meer de opleidingen Post HTS Bestuurskunde, de avondopleidingen HTS en MTS, diverse bouwkundige en administratieve opleidingen en zelfs de opleiding voor het aannemersdiploma. "Iemand had zelfs nog behoefte aan Spaans voor beginners," aldus Van Middelkoop, "maar dat vond ik wat te ver gaan. Hoewel, als je ziet welke talen een uitvoerder tegenwoordig moet beheersen om zijn mensen op de bouwplaats nog aan te kunnen spreken... Dus misschien binnenkort ook nog wel taalcursussen!"

Verschenen in: Grootbedrijf, NVOB, 2000

Peter van Steen, tekstschrijver, info@petervansteen.nl