Kwaliteitshandboek in de maak voor openbare basisscholen in Hilversum

De Stichting Openbaar Basisonderwijs Hilversum onderhoudt al jaren een relatie met Eduniek. Op het gebied van onderwijsbegeleiding en leerlingzorg nemen de tien openbare basisscholen (zestien locaties) jaarlijks diverse producten en diensten af. Daarnaast is Eduniek betrokken bij een meerjarig traject van de stichting, gericht op de structurele kwaliteitsverbetering op alle locaties van de scholen. Joep Spanjaard, algemeen directeur van de stichting, licht het traject toe.

Het kwaliteitsverbetertraject in Hilversum behelst concreet de samenstelling van een kwaliteitshandboek voor alle openbare basisscholen in Hilversum. Vanuit Eduniek geeft onderwijsadviseur Liane Tillema uitvoering aan deze opdracht. "Het kwaliteitshandboek moet voor alle zestien locaties een richtinggevend kader vormen," aldus Joep Spanjaard. "Dat betekent dat in het kwaliteitshandboek een raamwerk wordt gegeven, dat iedere school naar eigen inzichten en wensen verder kan invullen. Het is niet zo dat wij exact voorschrijven hoe bijvoorbeeld het pedagogisch en didactisch handelen eruit moet zien, dat is natuurlijk aan iedere school vrij om naar eigen visie te beschrijven, maar wel wordt het kader waarbinnen dat dient te gebeuren, bovenschools aangereikt. Het kader geeft niet alleen een aantal vormeisen, maar onder meer ook voorbeelden van kwaliteitsbeleid en van instrumenten om informatie te vergaren."

Geen keurslijf

Het kwaliteitshandboek in wording moet in de plaats komen van een meer algemeen kwaliteitshandboek wat door een educatieve uitgeverij is uitgegeven. "Dat handboek vinden wij te breed opgezet," zegt Joep Spanjaard. "De bedoeling van het bovenschoolse handboek is om het meer op de Hilversumse maat te snijden. Toch moet het geen keurslijf worden waarin scholen onvoldoende ruimte zouden hebben." Het handboek zal parallel worden opgebouwd aan de domeinen zoals die in het toetsingskader van de Inspectie worden beschreven. Dit betreft dus onderwerpen als de ontwikkeling van visie en missie, het pedagogisch handelen, het didactisch handelen, het leerstofaanbod, de leerlingzorg, de externe contacten enzovoort. Liane Tillema bereidt deze onderwerpen voor, waarna de concepten door een aantal directeuren worden doorgesproken. Vervolgens krijgen de scholen de definitieve teksten aangereikt. "Dit proces zal enkele jaren in beslag nemen," aldus Joep Spanjaard. "Inmiddels zijn de hoofdstukken over de meest belangrijke onderwerpen opgeleverd of in bespreking."

Bewustwording

"Het proces begint nu langzamerhand echt te leven," zegt Joep Spanjaard. "Zoiets leeft niet meteen. Schooldirecteuren ervaren zo'n traject nogal eens als een papieren ballast. Het streven is daarom een levendig document op te leveren, waarin duidelijk is beschreven waar de school voor staat. Zo'n proces kun je niet afdwingen, maar moet langzaam groeien. Inmiddels raakt iedereen ervan overtuigd, dat je bepaalde procedures en afspraken moet beschrijven, wil iedereen zich eraan kunnen houden. Ook is nu merkbaar, door zaken op te schrijven en er nog eens goed naar te kijken, dat scholen zich bewust worden van hun eigen doen en laten. Liane Tillema slaagt er wat dat betreft heel goed in, een verbinding tussen theorie en praktijk te leggen. Want een prachtig boekwerk in de kast, daar hebben we niet veel aan. Het moet natuurlijk vooral ook werken."

Verschenen in: Eduniek Info (2008)

Peter van Steen, tekstschrijver, info@petervansteen.nl