A.H.M. van Zeeland, financieel directeur van Unidek (1994)

Of het geld er was of niet: investeren!

Anton van Zeeland (44) woonde en speelde als kind op het terrein waar later het industriegebied Scheiweg en in het bijzonder het bedrijfsterrein van Unidek zou worden gevestigd. Na zijn studie bedrijfseconomie in Tilburg kwam hij in 1973 bij de Gebr. Van Dijk werken. Het bedrijf was zijn allereerste werkgever. Het was net een jaar bezig met de produktie van EPS en er werkten destijds tien mensen. Van Zeeland werd aangenomen als boekhouder, maar ging toch ook op pad om klanten te bezoeken. "Dat was niet mijn grootste hobby," zegt hij nu. "Ik hou toch meer van cijfers, structuren, logistiek, automatisering - dat traject spreekt mij meer aan." Anton van Zeeland is nu financieel directeur van de onderneming en lid van de Raad van Bestuur van Unidek Beheer.

Hendrik van Dijk en Anton van Zeeland zijn met z'n tweeën verantwoordelijk voor de totale leiding over het bedrijf. Van Dijk behartigt daarbij de zaken op commercieel en technisch gebied. De aandachtsgebieden van Van Zeeland zijn financiën, (boekhoudkundige) automatisering, organisatie en personeel. "Toen ik hier kwam werd ik boekhouder die ook de orders moest aannemen," vertelt Van Zeeland. "Ik was in m'n eentje het hele kantoor, samen met een secretaresse. Ik kan me de tijd herinneren dat we met z'n allen naar de kermis gingen. Met carnaval werd de hele zaak stilgelegd en namen we vakantie. Het was één grote familie. Dag en nacht werken was ook heel gewoon. Het verschil tussen zaterdag en zondag kon je in de fabriek niet merken. We hadden toen als het druk was een tweeploegendienst, twaalf uur op en twaalf uur af. Dat mocht ook toen al niet, dus op een gegeven moment kregen we zelfs last met de arbeidsinspectie!"

Explosief

Door de grote inzet van de medewerkers, daartoe bezield door hun directeuren, groeide het bedrijf in vijfentwintig jaar uit tot een verzameling van tien bedrijven. In totaal werken er ongeveer zeshonderd medewerkers, waarvan zo'n vierhonderd in de Gemertse ondernemingen. Unidek Beheer is de holding van deze bedrijven. In Gemert zijn gevestigd Unidek Produktie (de fabriek), Unidek Bouwelementen (de verkoop) en Unidek Volumebouw (de hallen). Toeleverende dochterondernemingen zijn: Unipol in Oss (EPS-granulaat), Kuramo in Oss (kozijnen), Smulders Staalwerken in Helmond (staalconstructies) en Practiwall in Geldermalsen (systeemwanden en -plafonds). Buitenlandse verkoopmaatschappijen zijn Unidek N.V. in België (Antwerpen), Unidek S.A.R.L. in Frankrijk (Villeneuve d'Ascq) en Unidek GmbH in Duitsland (Bremen). De groei van Unidek kun je explosief noemen, "maar explosief is nog niet schoksgewijs," zegt Anton van Zeeland. "We hebben in onze doelstellingen staan dat we willen groeien met twintig procent per jaar. Dat is dus een constante groei en als je die constante groei eenmaal hebt, dan lukt dat ook. Dan stel je je daar ook op in natuurlijk. Alleen houden we dat niet nog eens vijfentwintig jaar vol, twintig procent per jaar. Want dan moet de afzet groter worden dan de markt en dat zie ik dus niet zitten!"

Logistiek

Anton van Zeeland heeft veel waardevolle impulsen gegeven aan de succesvolle bedrijfsvoering door Unidek. Buitengewoon belangrijk daarbij was zijn aandacht voor de logistiek in het bedrijf: één van de sterke punten van Unidek. Het volledige proces, vanaf de aanname van de order tot en met de aflevering van het produkt op het juiste moment en in de goede kwaliteit, is uitgebalanceerd, gestructureerd en voor honderd procent geautomatiseerd. "Ons computersysteem is heel sterk," zegt hij. "Orders worden nu door de verkoop in het computersysteem ingebracht. Straks kan dit waarschijnlijk rechtstreeks door de klanten gebeuren, vanaf hun eigen scherm en sommige klanten doen dat nu al. Als een order bij ons binnenkomt, dan wordt hij meteen 'afgebroken' in werkzaamheden die nog moeten gebeuren en werkzaamheden die al gebeurd zijn. Alles wordt op dezelfde dag ingepland, tot en met de expeditie toe. Vervolgens is alleen nog maar wat toezicht nodig, controle, en uiteindelijk krijgt de klant automatisch de factuur toegestuurd. Het produkt is dan al afgeleverd bij de afnemer. Dat kan alleen met de computer zoals wij het georganiseerd hebben, waarbij alles erin zit en waarbij de computer ook weet wie, wat, op welk moment moet weten, waar de beslismomenten zitten enzovoorts. Als ik een order oproep, kan ik meteen zien hoe laat de aflevering gepland is en naderhand hoe laat wij er geweest zijn. Met dit systeem zijn we vijftien jaar bezig geweest om het te vervolmaken. Ik kan de computer niet zelf programmeren. Vroeger kon ik dat wel - onze eerste factureerautomaat kon ik zelf nog in het zestientallig stelsel programmeren. Maar we hebben nu een eigen computerafdeling die al die programma's ook zelf heeft geschreven. Wel ben ik er nauw bij betrokken en dus weet ik erg goed wat we kunnen, wat we kunnen eisen en wat de wensen zijn. Het is gewoon een heel belangrijk onderdeel van ons totaalsysteem!"

Investeringen

Natuurlijk is -boekhouder- Anton van Zeeland ook de man van de financiële bedrijfsvoering binnen Unidek. Het bedrijf kent een sterke organisatie-structuur van financiële stromen en eveneens een sterke discipline op het gebied van begroting en budgetverantwoording. "Het is een financieel gezond bedrijf," zegt Van Zeeland. "Er zijn goede solvabiliteitsverhoudingen. Ik wil niet zeggen dat ze in het verleden slecht waren, maar in de loop van de tijd zijn ze beter geworden en nu zijn ze goed. Een gevaar van het succes van Unidek was dat de investeringsdrang niet echt kon worden bijgehouden. Hendrik van Dijk is iemand die graag kijkt waar de grenzen liggen, of ze wel op de goeie plaats liggen en of ze misschien nog iets verlegd kunnen worden. De produktontwikkeling door Unidek, de logistiek, de filosofie van het bedrijf is daaruit voortgekomen. Van Dijk kijkt waar de grenzen liggen en als 'de tegenpoot' voldoende begint te piepen, dan weet hij dat het mis-schien goed is. Vaak ben ik die tegenpoot, maar soms laat ik me bij-staan door bijvoorbeeld een bankier, want hij gelooft niet meteen wat je zegt!"

Veel verdiend

Nog steeds worden door Unidek enorme bedragen geïnvesteerd (in 1993 ongeveer 20 miljoen gulden) in produktiemiddelen (voor een groot deel eigen ontwikkelingen), transportmiddelen, gebouwen (last but not least het nieuwe hoofdkantoor) en bijvoorbeeld ook milieumaatregelen: niet voor niets kreeg Unidek in 1993 het predikaat 'milieukanjer' toegekend door het Ministerie van Economische Zaken. "Er wordt continu veel geïnvesteerd," zegt Van Zeeland. "Eigenlijk: of het geld er is of niet - zo was het in het verleden tenminste. We begonnen destijds met een eigen vermogen van nul. Nu is dat natuurlijk iets meer, want er is veel verdiend in vijfentwintig jaar. Het eigen vermogen bedraagt nu bijna zestig miljoen gulden - bijna veertig procent van het balanstotaal. We hebben natuurlijk een buffer nodig om soms wat tegenvallers op te kunnen vangen. Die zijn wel nooit echt gekomen, maar goed, je moet toch reserves hebben!"

Passie

Anton van Zeeland kwam als jong econoom bij Unidek werken. Hij heeft in het verleden zowat alle kantoorwerkzaamheden in het bedrijf onder handen gehad. Men zou verwachten dat hij nu als financieel directeur en lid van de Raad van Bestuur de dagelijkse zorgen aan anderen zou kunnen laten. Dit is echter -zeker voor de Gemertse bedrijven- nauwelijks het geval. Nog steeds trekt hij tal van uitvoerende taken naar zich toe. "Dat zit er gewoon ingebakken," zo zegt hij tot slot, "het werk is een passie geworden. Toch denk ik niet dat ik tot mijn vijfenzestigste blijf doen wat ik nu doe - dat zou teveel van het goeie zijn. Mijn werkweken bestaan uit tachtig tot honderd uur en ik denk niet dat ik daartoe dan nog in staat of geschikt zal zijn. Bovendien zal er in ieder geval iets moeten veranderen, want op een gegeven moment zullen er andere mensen aan het hoofd van de onderneming staan!"

Verschenen in: Special Magazine van Revue Arts, 1994

Peter van Steen, tekstschrijver, info@petervansteen.nl