"Die appel en die peer laten wij nooit meer los"

Honderd jaar geleden was de Betuwe een besloten, streng godsdienstig gebied. De invloedrijke fruittelers in plaatsen als Culemborg, Geldermalsen en Tiel deden het liefst onderling zaken met elkaar. Al in 1905 hadden zij in Geldermalsen een coöperatieve veiling opgericht. Vier jaar later, in 1909, besloot een aantal fruittelers in het dorp Zoelen om een onderlinge verzekeringsmaatschappij op te richten, de Betuwse Onderlinge Brandwaarborgmaatschappij. Uit de eerste jaarboeken van de B.O.B. blijkt dat deze maatschappij vooral ook een sociale functie had. De vergaderingen in herberg de Zoelensche Brug gingen niet zozeer over de brandverzekering, maar wel over de prijzen van het fruit, de schades door nachtvorst en de ziekten in de boomgaarden. In de jaren zestig kwam er ontwikkeling in de onderlinge. Er werd een administrateur benoemd en eigen kantoorruimte in gebruik genomen, eerst op het proefbedrijf van de fruitteelt en in 1983 in een kantoorvilla in de kern van Geldermalsen. De B.O.B. Geldermalsen werd in 1993 omgedoopt tot Univé Rivierenland en kreeg met het Univé-logo, de appel en de peer, een in de Betuwe buitengewoon toepasselijk en herkenbaar beeldmerk.

Blanco hoofdstuk

Voor de B.O.B. Geldermalsen was het in het begin van de jaren negentig geen gemakkelijke periode. Het werd in die tijd steeds duidelijker dat de samenwerking tussen de onderlinge en de circa vijfentwintig Rabobanken in de omgeving, niet langer in stand kon worden gehouden. De bestuursleden van de onderlinge, veelal ook bestuursleden van de bank, zaten lelijk met het probleem in hun maag. Bovendien kwam de B.O.B. voor de keuze te staan een Univé-onderlinge te worden. In 1992 immers was de herverzekeraar van de onderlinge, de N.O.V.O. , met D.L.G. gefuseerd en kort nadien met Noord-Holland-Noord. Cor van Amersvoort, die zijn loopbaan zestien jaar eerder bij de N.O.V.O. was begonnen, werd gevraagd deze kar in de Betuwe te gaan trekken. "Ik was rond de veertig, wilde een hoofdstuk afsluiten en met een blanco hoofdstuk beginnen en dat is Univé Rivierenland geworden. Ik zit er nu bijna acht jaar en heb daar nog geen moment spijt van gehad." Van Amersvoort wachtte een lastige taak. Allereerst moest hij het bestuur zien te overreden van de naam B.O.B. af te zien, maar in de diverse bestuursvergaderingen wonnen de emotionele argumenten het vooralsnog van de zakelijke. "Toen de naam Univé heel breed in de markt werd gezet, was het daarom voor ons fantastisch om op die rijdende trein mee te kunnen gaan," zegt Cor van Amersvoort. "Gelukkig heeft ook het bestuur toen voor de naam Univé Rivierenland gekozen. Inmiddels heeft ons dat in het rivierengebied een naamsbekend van vijfenzestig procent opgeleverd. Acht jaar geleden was dat nog helemaal niets." Univé Rivierland maakt daarbij vanzelfsprekend zeer gretig gebruik van het Univé-logo. "Hier in de Betuwe wordt alles met appels en peren aangeduid," zegt Van Amersvoort, "dus je kunt eigenlijk niet zonder. Daarna is er ook de slagzin nog bij gekomen: daar plukt u de vruchten van. Wat men binnen Univé ook gaat bedenken, wij laten die appel en peer nooit meer los!"

Profiel

Univé Rivierenland heeft nu ongeveer 7.000 leden-verzekerden, die met elkaar zo'n 16.500 polissen hebben. Het werkgebied van de onderlinge is enorm groot. Het omvat het hele rivierengebied tussen de Lek en de Waal, van de A27 in het westen tot de A50 in het oosten. Bij de onderlinge werken twaalf medewerkers, van wie drie in de buitendienst. De premieomzet in brand bedraagt circa 2 miljoen gulden; in de varia realiseert de onderlinge circa 7 ton provisie. Het klantenbestand bestaat nu voor ongeveer 70% uit particulieren, 25% agrariërs en fruittelers en 5% midden- en kleinbedrijf. Het overwicht van de fruittelers in het bestuur is inmiddels naar verhouding afgenomen. Het bestuur bestaat nu uit twee agrariërs, een huisvrouw, een accountant, een brandweercommandant, de directeur van een beveiligingsbedrijf en de directeur van een polyesterverwerkend bedrijf. Het schadeverloop fluctueert, in de afgelopen jaren hebben zich behoorlijke branden voorgedaan met schades van 1,5 miljoen en 800.000 gulden, maar door de herverzekeringscontracten met Univé bedraagt de nettoschade in de afgelopen jaren constant zo'n 250.000 gulden. Na de dure reorganisatie in de eerste helft van de jaren negentig kon de afgelopen vier jaar 15% van de betaalde premie aan de leden-verzekerden worden terugbetaald. De onderlinge beschikt over een reservekapitaal van 238% reserve op premie, dus ongeveer 5 miljoen gulden.

Kwetsbaar

Hoewel Univé Rivierenland als Univé-onderlinge net bovengemiddeld in de kengetallen zit, onderkent Cor van Amersvoort toch een zekere kwestbaarheid van de organisatie door de omvang van het personeelsbestand. Wanneer een medewerker langere tijd uitvalt, is er een vervangingsprobleem. Van Amersvoort zou daarom het liefst door een bundeling van krachten naar een organisatie van 40 à 50 medewerkers groeien. Dan is niet alleen het vervangingsprobleem minder groot, maar heeft het personeel ook meer mogelijkheden om door te groeien en is de commerciële slagkracht groter. Het is echter niet eenvoudig om een en ander via een fusie te realiseren. Univé Rivierenland zit in het uitgestrekte rivierengebied geïsoleerd van andere onderlingen van dezelfde bloedgroep. Bovendien, om met Univé-onderlingen in bijvoorbeeld de Alblasserwaard te kunnen fuseren, zo is vorig jaar nog gebleken, zouden eerst veel verschillen in cultuur en prioriteitsstellingen moeten worden gladgestreken. Overige onderlingen in de omgeving, in het bijzonder ten noorden van de Lek, hebben ervoor gekozen zelfstandig te blijven of zijn van een andere bloedgroep, de SOBH. "We hebben daarom nu besloten een tweesporenbeleid te creëren," zegt Van Amersvoort. "De eerste drie jaar willen we ons van binnenuit versterken, door nieuwe mensen aan te trekken en zo extra commerciële slagkracht zien te ontwikkelen. In de drie jaar daarna willen we tot strategische allianties komen met onderlingen die wat verder weg liggen, maar waarmee je een aantal zaken zou kunnen combineren of gezamenlijk zou kunnen aanpakken. Het woord fusie gebruik ik maar niet meer, want in de onderlinge wereld schijnt dat toch heel moeilijk te liggen. In fusiegesprekken begint men ook altijd gelijk te praten over de zaken waarin men elkaar niet denkt te kunnen vinden. Ik zou zeggen: begin eens over de punten waarin je elkaar wel kunt vinden, dan zien we over vijf of zes jaar wel weer verder."

Voor de klant

Vorig jaar bestond de onderlinge in Geldermalsen negentig jaar. Het jubileum werd gevierd met een preventiedag. Op het terrein naast het kantoor waren een botssimulator en een remproefbaan opgesteld en werden bedrijfspresentaties gehouden van onder meer bedrijven in schoorsteentechniek, brandblusapparaten en beveiliging. Zo'n vierhonderd mensen waren erbij aanwezig. Van Amersvoort hecht veel waarde aan een goed persoonlijk contact met zijn klanten, "want uiteindelijk doen we het allemaal voor hen," zo zegt tot slot. "Je moet voorkomen dat de belangen van het bedrijf gaan prevaleren. Voordat je het weet ben je enkel en alleen intern gericht bezig."

Verschenen in: de Onderlinge, 2000

Peter van Steen, tekstschrijver, info@petervansteen.nl