Vertrouwen op basis van een goede communicatie

Na een ernstig ongeval of bij een ernstige aandoening kan worden besloten een Mobiel Medisch Team naar het ongeval of de patiënt te sturen. In Nederland zijn vier van dergelijke teams actief. Ze beschikken over een helikopter, ook wel traumaheli genoemd. De teams bestaan uit een arts, een verpleegkundige en een piloot. Anesthesioloog en kinderintensivist Robert Jan Houmes is medisch coördinator van het Mobiel Medisch team van Traumacentrum Zuid-West Nederland, onderdeel van Erasmus Medisch Centrum in Rotterdam.

Het Traumacentrum Zuid-West Nederland beschikt over circa tien artsen, zeven verpleegkundigen en vijf piloten. Zij vormen in wisselende samenstellingen het Mobiel Medisch Team dat het zuidwesten van Nederland bestrijkt. Na een melding van een ernstig ongeluk of een ernstige aandoening beslist de centralist van de meldkamer of behalve een ambulance ook het Mobiel Medisch Team wordt gealarmeerd. Robert Jan Houmes: "Ongeveer zestig procent van de gevallen heeft betrekking op een trauma, waarbij dus geweld op het lichaam wordt uitgeoefend, en zo'n veertig procent op een non-trauma, bijvoorbeeld een hersenbloeding of een ernstige infectie. In 2009 zijn we 1.802 keer opgeroepen, dus gemiddeld vijf keer per etmaal. Het aantal oproepen neemt elk jaar toe, er wordt steeds beter gebruik gemaakt van de voorziening."

Ervaring en routine

De traumaheli van het Mobiel Medisch Team is vooral bedoeld om de arts en de verpleegkundige snel naar de gewenste locatie te vervoeren. Slechts sporadisch wordt een patiënt met de helikopter mee teruggenomen. Meestal kan de patiënt sneller met een ambulance naar een ziekenhuis worden gebracht. "Voor het vervoer van de arts en de verpleegkundige hebben we een helikopter omdat zij dan een veel groter gebied kunnen bestrijken", legt Houmes uit. "Voor een mobiel team op elke hoek van de straat zou de 'exposure' veel te klein zijn. Doordat wij veel vaker kunnen worden ingezet, kunnen we ervaring en routine opbouwen."

Elkaar waarschuwen

Alle leden van het Mobiel Medisch Team hebben de 'Crew Resource Management'-training gevolgd. Deze training is voor luchtvaartmaatschappijen ontwikkeld, om de samenwerking in teams van wisselende samenstelling te trainen. Houmes: "Op elkaar ingespeeld zijn is in de luchtvaart een basisvoorwaarde om met elkaar te kunnen werken. Tijdens de vlucht heeft de verpleegkundige vliegtechnische taken op het gebied van navigatie en communicatie. De piloot en de verpleegkundige moeten elkaar daarom goed begrijpen. In de CRM-training is ook aan de orde geweest wat we moeten doen als de piloot in de helikopter onwel wordt. We moeten erop kunnen vertrouwen dat de piloot tijdig aangeeft dat hij zich niet goed voelt. Alle teamleden moeten elkaar erop kunnen aanspreken als iets niet goed is gegaan of elkaar waarschuwen als het niet goed dreigt te gaan. Dat vertrouwen moeten we in elkaar hebben."

Verschenen in: ABP Jaarverslag 2009

Peter van Steen, tekstschrijver, info@petervansteen.nl