Geen concurrentie, maar samenwerking

Nog niet lang geleden was er tussen de ziekenhuizen in Noord-Holland-Noord weliswaar geen harde concurrentie zoals tussen ziekenhuizen in grote steden, maar toch stellig een zekere vorm van rivaliteit. In de jaren zeventig waren er nog zeven ziekenhuizen in de regio in plaats van drie nu: twee in Den Helder, twee in Alkmaar, twee in Hoorn en een in Enkhuizen. Elk ziekenhuis probeerde zich te onderscheiden van de andere, om toch maar zo veel mogelijk klanten te trekken, en de verhoudingen waren daarom eerder koel dan coöperatief. Eind jaren tachtig veranderde deze opstelling jegens elkaar en sindsdien is de samenwerking sterk gegroeid. Het Gemini Ziekenhuis en het Medisch Centrum Alkmaar voeren bepaalde functies gezamenlijk uit, evenzo doen het MCA en het Westfries Gasthuis dat en ook is er een opvallende samenwerking tussen het Gemini Ziekenhuis en het Westfries Gasthuis. Deze twee instellingen hebben samen een eigen Arbodienst opgericht, die inmiddels gecertificeerd is en ook in opdracht van derden werkt, met name verpleeghuizen en verzorgingshuizen. Bovendien is er dan het gemeenschappelijke overleg van de drie ziekenhuizen binnen de stichting SIGIN.

Duidelijke afstemming

Het waren eigenlijk de stormachtige veranderingen in de jaren tachtig die de drie ziekenhuizen bij elkaar hebben gebracht. Timmer wijst erop dat de gezondheidsregio Alkmaar zich in die jaren enorm heeft ontwikkeld. Hij zegt: "Er is bijvoorbeeld een hele sterke opkomst van de cardiologie geweest - we hebben in de regio al drie hartcatheterisatiekamers. We hebben verder ook een hoogstaand vak als radiotherapie in de regio, we doen aan niersteenvergruizing, we hebben MRI's staan, in alle ziekenhuizen staan computertomografen - kortom, van een gezondheidsregio met toch een duidelijke achterstandspositie vanuit de historie, hebben we nu een regio met drie moderne goed geoutilleerde ziekenhuizen. Die achterstand is nu helemaal weggewerkt en dat is natuurlijk een gigantische ontwikkeling geweest." Timmer wijst erop dat uitbreiding of inkrimping van ziekenhuizen nog steeds aan de orde is en dat daarom beleidsafstemming door overleg nog steeds noodzakelijk is. Hij zegt: "In dat overleg bespreken de drie ziekenhuizen de capaciteitengroei voor de hele regio en hoe die verdeeld moet worden over de drie ziekenhuizen. Wat we daarmee vooral willen voorkomen is dat de ziekenhuizen elkaar na-apen. Als het ene ziekenhuis een bepaalde ontwikkeling in gang zet, moeten de andere dat niet ook willen doen. Nee, we willen juist kijken welke behoeften er in de regio zijn, hoe groot die zijn en hoe die het beste kunnen worden ingevuld. Dat vraagt om een duidelijke afstemming."

Gezamenlijke uitdagingen

Afstemming is zeker ook noodzakelijk nu de drie ziekenhuizen samen het experiment 'Tijd voor vernieuwing' hebben opgezet, het experiment op het gebied van specialistenhonorering. "Nu heeft dat op zich nog niet zoveel met samenwerking te maken," zegt Timmer, "maar in dat experiment zit ook een duidelijk hoofdstuk wat kwaliteit en doelmatigheid betreft. Op het gebied van de kwaliteit van het medisch handelen, de verpleging en de verzorging zullen we in ieder geval nog heel veel van elkaar kunnen leren. Met betrekking tot de doelmatigheid komt ongetwijfeld aan bod dat we op een verstandige wijze door moeten gaan met het beleid van 'niet iedereen alles'. We moeten goed plannen en goed afwegen waar nieuwe ontwikkelingen moeten plaatsvinden. Dan denk ik bijvoorbeeld aan neurochirurgie en de experimenten op het gebied van de transmurale zorg. Dat zijn allemaal uitdagingen die we het beste gezamenlijk kunnen aanpakken!"

Ronduit hartelijk

"Ik wil het Gemini Ziekenhuis van harte gelukwensen met het vijfentwintigjarig jubileum," zegt Timmer tot slot. "Ik kom er nogal eens en dan vind ik de sfeer altijd buitengewoon plezierig. Er heerst een goede, vriendelijke patiëntgerichte mentaliteit. Het Gemini Ziekenhuis heeft altijd een uitstekende directie gehad, die heel duidelijk een stempel op de mentaliteit van het huis heeft gedrukt. Naar mijn vaste overtuiging is in de nieuwe directie een hele goede opvolging gevonden. De samenwerking tussen het Westfries Gasthuis en het Gemini Ziekenhuis kent haar grenzen, maar dat heeft meer te maken met de geografische afstanden dan met de persoonlijke verhoudingen. Want die zijn zonder meer goed - zelfs ronduit hartelijk."

Verschenen in: Special Magazine van Revue Arts, 1997

Peter van Steen, tekstschrijver, info@petervansteen.nl