Een duidelijk ziekenhuis voor duidelijke mensen

Het Gemini Ziekenhuis biedt een nagenoeg compleet pakket medische specialismen en verpleegkundige zorg voor een redelijk groot verzorgingsgebied. Bijna honderduizend mensen in het noorden van Noord-Holland, inclusief het eiland Texel, zijn aangewezen op de diensten van het Gemini Ziekenhuis. De dichtstbijzijnde andere ziekenhuizen, in Alkmaar en Hoorn, liggen op zo'n vijfenveertig kilometer afstand. Het Gemini Ziekenhuis heeft twee opmerkelijke nevenfuncties: het biedt tweede-lijn-gezondheidszorg aan de Koninklijke Marine en alle militairen in de omgeving en het biedt, als 'flying docters' in samenwerking met helicopterpiloten van KLM, medische zorg aan allen die zich 'off shore' bevinden, met name op boorplatforms. Het ziekenhuis telt 334 bedden en er werken circa duizend mensen op 665 full-time arbeidsplaatsen. "Het gebouw en de organisatie van het Gemini Ziekenhuis sluiten goed aan bij de omgeving en de mensen hier in de kop van Noord-Holland," zegt Van Rooijen. "Het ziekenhuis staat als het ware op een schiereiland en is aan drie kanten door water omgeven. Als je het ziekenhuis in de verte ziet liggen, dan straalt het een bepaalde kracht uit en is het een duidelijk gebouw. Ook de organisatie is overzichtelijk en duidelijk. De mensen in de kop van Noord-Holland houden van duidelijkheid en het Gemini Ziekenhuis sluit daarom goed aan bij de aard van de mensen."

Estafette

Van Rooijen werkt sinds 1991 in het Gemini Ziekenhuis, eerst als staffunctionaris economische zaken en vervolgens als adjunct-directeur. Hij kwam in dienst als beoogd opvolger van oud-directeur P.A.Th. Rieswijk. Zijn hechte samenwerking met hem omschrijft Van Rooijen als een 'vijfjarig estafettemodel waarin telkens een nieuw stokje werd doorgegeven'. Van Rooijen noemt zijn voorganger Rieswijk, gelet op diens vele bestuursfuncties in de stad en de omgeving, een begrip voor Den Helder en een boegbeeld van het ziekenhuis. "Samen met zuster Kueter heeft de heer Rieswijk twintig jaar lang het gezicht en de ontwikkeling van het ziekenhuis bepaald," zegt Van Rooijen. "Veel van de medewerkers en de managers in dit - perifere - ziekenhuis werken hier ook al twintig jaar of zelfs nog langer - zeker ook omdat ze het plezierig vinden om hier te werken. Nu waren er ineens twee relatief jonge honden die de rol van de vorige directie moesten overnemen. Een jaar geleden was het natuurlijk nog ongewis hoe dat in de organisatie zou uitwerken, maar in zoverre wij dat zelf kunnen nagaan is dat geaccepteerd. Wij hebben ook bewust geen grote veranderingen doorgevoerd, want we zijn er ook lang niet van overtuigd dat dat nodig zou zijn. We hebben het bestaande beleid in grote lijnen voortgezet en wij proberen daar nu onze eigen invulling en nuances aan te geven, gebaseerd op onze eigen inzichten en persoonlijkheden."

Sturing

Volgens de econoom Van Rooijen is het Gemini Ziekenhuis momenteel een gezond bedrijf. "Wel is het een jaarlijks terugkerend fenomeen," zo zegt hij, "dat je met telkens minder middelen méér zorg moet verlenen. De toenemende vraag naar zorg per patiënt, met name door het steeds ouder worden van de mensen, moet met steeds krapper wordende budgetten worden vervuld. Het is daarom voor ons ieder jaar weer een strijd om het ziekenhuis financieel gezond te houden. Gelukkig zijn we in de afgelopen jaren steeds aan de goede kant van de streep geëindigd, in ieder geval niet in de rode cijfers, en in de komende jaren is het voor ons als nieuwe directie de uitdaging om dat zo te houden." Op de vraag hoe de organisatie in de goede richting kan worden geleid, stelt Van Rooijen vast dat de tegenstrijdigheid tussen meer zorg en minder middelen met een nieuw financieringssysteem zal moeten worden beantwoord. Hierover zegt hij tot slot: "Een ziekenhuisdirectie kan alleen maar in een goede verstandhouding met de medische staf en het management van het ziekenhuis sturing geven. In de afgelopen jaren heeft het in Nederland ontbroken aan de juiste beheers- en stuurmogelijkheden. De medische staf is vrij gevestigd, dus niet in dienst van het ziekenhuis, en had andere financiële belangen dan het ziekenhuis. Ik denk dat dat de makke van het verleden is, maar ook onze kans voor de toekomst. De medisch specialisten zullen meer in de ziekenhuisorganisatie worden geïntegreerd, maar met een beter op elkaar afgestemd financieringssysteem. Wat de beheersmaatregelen betreft, de afspraken, de medeverantwoordelijkheden en de participatie van de specialisten, ligt hierin dè kans voor de toekomst!"

Verschenen in: Special Magazine van Revue Arts, 1997

Peter van Steen, tekstschrijver, info@petervansteen.nl