Diabetespatiënten mogen uit de band springen

Zelfcontrole en zelfregulatie door diabetici is nog niet lang mogelijk. Pas sinds 1980 kunnen zij, met de bloedsuikerstrip, zelf hun bloedsuiker vaststellen en daardoor hun ritme van eten en spuiten variëren. Wel was deze aanpak eerst nog voorbehouden aan intelligente en zeer gemotiveerde patiënten. In 1985 echter kwam de Novopen op de markt, een soort balpen met een ampul erin en een naald erop. Hiermee hoefde het toedienen van insuline niet langer een omslachtig ritueel te zijn. "Dat is sindsdien een fluitje van een cent," zegt Van Doorn, "en daarmee werd het dus makkelijker om vaker per dag te injecteren. De patiënten waren daar zo enthousiast over en vonden het zo fijn dat ze inderdaad hun maaltijden konden gaan verschuiven, dat het ook toen pas voor mij begon te dagen hoe het leven met diabetes ánders zou kunnen zijn."

Creativiteit en durf

Een diabeteszorg waarin zelfcontrole en zelfregulatie centraal staan, is binnen veel ziekenhuizen nog niet gerealiseerd. Veel diabetespatiënten zitten daarom nog in het dagelijkse keurslijf van zeven keer afgewogen porties eten en één of twee keer spuiten. Niet voor niets heeft de aanpak in Tilburg veel belangstelling getrokken. Dr. Van Doorn en zijn collega dr. Spooren hebben nu ruim 1200 diabetespatiënten onder behandeling. Van Doorn: "Wij leren onze patiënten hun leven zo flexibel mogelijk in te richten en daarbij toch te zorgen dat de bloedsuikers zo normaal mogelijk blijven. Daar is technische kennis voor nodig, maar ook creativiteit en durf. Wij stimuleren hen daartoe en proberen mensen aan te sporen zelf oplossingen te verzinnen." Van Doorn heeft voor deze aanpak cursussen samengesteld, die al sinds 1986 aan groepen patiënten worden gegeven. Daarbij worden de interacties tussen de betrokkenen, met name als het op creativiteit en durf aankomt, optimaal uitgebuit. Van Doorn: "Als zij anderen uit de band zien springen, dan durven ze dat eerder ook zelf te doen!" Bijzonder in de aanpak van het Maria Ziekenhuis is nog, dat al sinds 1985 met een diabetesteam in een polikliniek wordt gewerkt. Dit team bestaat nu uit twee internisten, drie diabetesverpleegkundigen en een diëtiste. Met deze inhoud en structuur van de diabeteszorg is het Maria Ziekenhuis trendsettend in Nederland.

Verschenen in: Special Magazine van Revue Arts, 1996

Peter van Steen, tekstschrijver, info@petervansteen.nl