Fusie verrijkend voor beide ziekenhuizen

W. Holleman werd directeur in Waalwijk in september 1992. Kort daarvoor was de fusiepoging met het St. Elisabeth Ziekenhuis in Tilburg vastgelopen en was besloten voorlopig zelfstandig verder te gaan. Het is echter het overheidsbeleid om ziekenhuizen met minder dan 250 bedden (het St. Nicolaas Ziekenhuis telt nu 159 bedden), in een structurele samenwerking met een groter ziekenhuis te brengen. Daarom was het in 1993 aan Holleman om een nieuwe samenwerkingspartner te vinden. De eerste gesprekken met het Maria Ziekenhuis vonden in het voorjaar van dat jaar plaats en in het najaar werd een formeel samenwerkingscontract overeengekomen. "Maar als je ieder vanuit een eigen belang samenwerkt en er niet een echt uitgesproken gezamenlijk belang is, dan is zo'n samenwerking weleens lastig. Want de winst van de een zal het verlies van de ander zijn. Daarom hebben we, gelet ook op de resultaten van de samenwerking in de afgelopen jaren, besloten om de contractsamenwerking om te zetten in een fusie."

Verrijking van het functiepakket

De samenwerking tussen de twee ziekenhuizen, en in versterkte mate de fusie, levert apert een aantal bedrijfsmatige voordelen op. Deze zijn er nu al doordat bijvoorbeeld het St. Nicolaas Ziekenhuis de maaltijden bij het Maria Ziekenhuis betrekt. Ook door de samenvoeging van ondersteunende diensten als administratie, automatisering en personeelszaken, zullen bedrijfsmatige voordelen kunnen ontstaan. "Voor het ziekenhuis zijn echter de functionele voordelen nog belangrijker," zegt Holleman. "De fusie betekent een verrijking van het functiepakket van het ziekenhuis in Waalwijk. We hebben bijvoorbeeld nu wel cardiologische zorg door een internist, maar het ziekenhuis kon niet beschikken over een cardioloog. Na de fusie zal dat wel kunnen en dat geldt ook voor functies als orthopedie, reumatologie en geriatrie. Daarvoor hoeven de mensen in ons verzorgings-gebied straks niet meer naar Tilburg." Door de fusie is er ook een betere basis om nieuwe specialisten aan te trekken. Concreet geldt dit voor de kindergeneeskunde en de gynaecologie, waarvoor de polikliniek zal worden versterkt. Voor de klinische functie betekent het een gedeeltelijke reductie, want de klinische verloskunde en kindergeneeskunde zullen op termijn in Tilburg worden geconcentreerd. Holleman: "Er zijn geen kinderartsen meer die in hun eentje willen werken. Ook kun je deze functies niet op twee plaatsen tegelijk doen, want dan kom je van de regen in de drup. Kinderen die volgens de kinderarts moeten worden opgenomen, zullen daarom in de toekomst naar het Maria Ziekenhuis gaan. Voor kinderen die hier zijn voor de orthopeed, de uroloog of de chirurg etcetera, blijft er een eigen unit, die alleen een stukje kleiner is dan nu."

Zekerheid voor het personeel

De fusie tussen het Maria Ziekenhuis en het St. Nicolaas Ziekenhuis zal slechts voor een beperkt deel van het personeel in Waalwijk merkbare gevolgen hebben, in die zin dat een functie verandert of verdwijnt. Nu werken er in het St. Nicolaas Ziekenhuis zo'n 450 mensen in dienst van het ziekenhuis, 30 laboratoriummedewerkers in dienst van het St. Elisabeth Ziekenhuis, ongeveer 25 medewerkers aan specialisten en personeel en tot slot zo'n 100 vrijwilligers. Holleman zegt: "De fusie brengt voor het personeel een stukje zekerheid en continuïteit voor de toekomst. De financiële situatie van kleinere ziekenhuizen is soms hachelijk en wordt door samen te gaan veel beter afgedekt. Daarnaast kunnen sommige medewerkers nu verder doorgroeien in hun functie of binnen de organisatie eens ander werk gaan doen. Natuurlijk zijn er ook mensen die aan de keerzijde van de medaille zitten - gelukkig niet zo veel, maar ze zijn er wel." Volgens Holleman kan de fusie daarnaast een kwaliteitsverbetering betekenen in het werk van de medewerkers. Hij zegt: "Ziekenhuizen moeten steeds meer doen op basis van regelingen voor kwaliteitszorg, klachtenbehandeling, inspraak, arbeidsomstandigheden enzovoort. Als je dat soort zaken samen kunt doen, dan bespaart dat niet alleen geld, maar het voegt er ook kwaliteit aan toe. Hetzelfde geldt voor specialisten die nu in een grotere setting komen te werken. Daar kan ook een stimulans voor vernieuwing, dynamiek en kwaliteit uit voortkomen."

Winst voor beide ziekenhuizen

De fusie tussen het Maria Ziekenhuis en het St. Nicolaas Ziekenhuis moet uiteindelijk winst opleveren voor beide ziekenhuizen, in Tilburg net zo goed als in Waalwijk. Directeur van het Maria Ziekenhuis L. van der Veen zegt hierover: "Door de fusie wordt ook onze basis versterkt. Vroeger zaten wij met vierhonderdvijftig bedden aan de bovenkant van middelgroot, maar nu is het de bovenkant van klein. Samen met het St. Nicolaas Ziekenhuis hebben we een breder draagvlak, waardoor we bijvoorbeeld ook gemakkelijker specialisten zullen kunnen aantrekken en waardoor onze maatschappen de kans krijgen zich nog meer te specialiseren. En verder, als je iets groter bent, ben je toch ook altijd iets 'machtiger' en heb je iets meer invloed. Dat is duidelijk ook ons beider belang daarin!"

Verschenen in: Special Magazine van Revue Arts, 1996

Peter van Steen, tekstschrijver, info@petervansteen.nl