Drie jaar op een rij helemaal schadevrij

Arjan van der Hoeven is teamleider schade bij Interpolis Agro in Zoetermeer. Interpolis Agro voert voor PorcoPol het verzekeringsbedrijf uit. Van der Hoeven was er zelf niet bij betrokken, maar weet wel dat al in 1997, na de uitbraak van de klassieke varkenspest, de eerste gesprekken zijn gevoerd over de ontwikkeling van bepaalde vormen van dekking voor de varkenssector. Een van de conclusies hieruit was dat de ziekte van Aujeszky een reëel risico vormt voor varkenshouderijen die met het oog op de export van biggen naar met name Duitsland een ontheffing van de vaccinatieplicht hebben. Vanzelfsprekend zijn aan deze bedrijven bepaalde veterinaire eisen gesteld, evenals eisen met betrekking tot de bedrijfsvoering, maar feit is dat zij een groter besmettingsrisico lopen. Voor deze specifieke groep bedrijven werd PorcoPol opgericht. Arjan van der Hoeven: "De ziekte van Aujeszky doet zich in Nederland niet voor, maar helemaal niet, kun je nooit zeggen. Het is bijvoorbeeld altijd mogelijk dat een besmet wild zwijn vanuit de Ardennen de ziekte naar het zuiden van Limburg overbrengt. Maar in een percentage uitgedrukt, gaat het om een cijfer achter de komma waarvoor dan eerst nog een aantal nullen staat."

Grote belangstelling

Nadat de Pensioen- & Verzekeringskamer eind 2002 PorcoPol groen licht had gegeven, werd begin 2003 met het opmaken van polissen begonnen. Vooraf was bepaald dat, wilde de onderlinge van start kunnen gaan, minimaal twintigduizend zeugen moesten worden verzekerd. Die drempel was in 'no time' overschreden. Momenteel zijn honderdtwintig bedrijven verzekerd, met in totaal bijna zeventigduizend zeugen en een exportcapaciteit van circa 1,5 miljoen biggen per jaar. Arjan van der Hoeven schat dat hiermee ongeveer de helft van de varkenshouderijen met een inentingsontheffing zich bij PorcoPol heeft aangesloten. De verzekering van PorcoPol voorziet in een tegemoetkoming voor zowel de directe schade (verwerpen, sterfte en bestrijdingskosten) als de indirecte schade (het missen van exportmogelijkheden en verbroken handelsrelaties). Verzekerd is de schade door besmetting op het eigen bedrijf, maar ook schade door besmetting van een bedrijf binnen een straal van vijf kilometer. In het eerste geval bedraagt de basisschadevergoeding vijfhonderd euro per verzekerde zeug en in het tweede geval honderd euro. De premie bedraagt tien euro per zeug. De uitkering wordt geacht 75 procent van de schade te vergoeden. De rest is eigen risico voor de verzekerde.

Stoppen met enten

Hoewel de statuten van PorcoPol de mogelijkheid openlaten om ook schade door andere ziekten dan de ziekte van Aujeszky te verzekeren, hebben de leden nog niet aangegeven daar interesse in te hebben. Wel dient zich een andere belangrijke ontwikkeling aan, namelijk het voornemen van de Productschappen Vee, Vlees en Eieren om de verplichting tot vaccinatie op te heffen. Arjan van der Hoeven: "Nederland gaat nog niet naar de hogere ziektevrijstatus over, maar de sector wil wel alvast over de hele breedte gaan stoppen met enten. Voor PorcoPol heeft dat als gevolg dat de doelgroep wordt verruimd van een beperkte groep varkenshouders tot de hele Nederlandse varkenshouderij en dan vooral de vermeerderingsbedrijven. Het is niet gezegd dat alle bedrijven in dezelfde mate als de huidige groep daar interesse in zullen hebben, want de schade per bedrijf zal lager kunnen zijn dan op de nu verzekerde bedrijven, die tot de top van de markt behoren. Toch is dit natuurlijk een belangrijke ontwikkeling, waardoor PorcoPol nog behoorlijk zal kunnen groeien."

Andere risico's

Door deze ontwikkeling zal met de verzekerde populatie vanzelfsprekend ook het verzekerd risico ingrijpend wijzigen. De huidige leden voldoen immers allemaal aan voorwaarden op veterinair gebied en ten aanzien van de bedrijfsvoering, maar die voorwaarden gelden niet voor de totale sector. Arjan van der Hoeven: "Het risico wordt dan heel anders en daar zullen we ook nog nader onderzoek naar moeten doen. We hebben dan te maken met een totaal onbeschermde populatie in plaats van een aantal onbeschermde bedrijven in een beschermde populatie. Dat is een volstrekt andere situatie, waarvoor we opnieuw zullen moeten bepalen wat het risico is, wat dan de mogelijke schades zijn en dergelijke. Ook herverzekeringstechnisch heeft dat natuurlijk de nodige consequenties." Mocht de Nederlandse varkenshouderij in haar geheel potentiële klant van PorcoPol worden, zal dan vanuit de onderlinge extra aandacht voor preventie nodig zijn? "We zijn daar nu niet echt op gefocust," zegt Arjan van der Hoeven. "De varkenshouders hebben al aan zoveel regels te voldoen, dat het geen toegevoegde waarde heeft om daar vanuit PorcoPol nog extra eisen aan toe te voegen. We hebben natuurlijk onze acceptatierichtlijnen, maar hebben verder geen preventieacties of iets in die zin. Iedereen beseft al heel goed welke consequenties het kan hebben wanneer de besmetting zich voordoet."

Goed vangnet

In theorie is het niet ondenkbaar dat de ziekte van Aujeszky over enkele jaren volledig is uitgebannen en dat er dan dus voor PorcoPol geen verzekerbaar risico meer bestaat. "Maar zover is het nog helemaal niet," aldus Arjan van der Hoeven. "Duitsland is niet het enige Europese land met een hoge ziektevrijstatus, er zijn meer landen, maar er zijn ook gebieden waar de risico's nog groot zijn. Wat we in Nederland heel erg merken, en dat is toch wat anders dan in andere Europese landen, is dat de overheid zich terugtrekt. Daarom ook is PorcoPol opgericht. Er bestaat geen Duitse PorcoPol, omdat in Duitsland een andere manier is gevonden om deze risico's op te vangen. Daar wordt geld in een fonds gestort, waaraan ook de overheid het nodige bijdraagt. In Nederland gebeurt dat niet en dat is dus een groot verschil. Het voordeel van PorcoPol is daarom dat er in ieder geval voor de desbetreffende varkenshouders in het geval van een besmetting een goed vangnet is en dat de continuïteit van hun bedrijf gewaarborgd is."

Kadertekst: Ziekte van Aujeszky

De ziekte van Aujeszky, een voor varkens zeer besmettelijke virusziekte, wordt in Nederland bij verordening van de Productschappen Vee, Vlees en Eieren met een verplicht vaccinatieprogramma bestreden en komt sinds enkele jaren niet meer in ons land voor. Die vaccinatie is echter wel een probleem, want bij dieren die zijn ingeënt, is de ziekte nauwelijks te herkennen. In onder meer Duitsland, dat een hogere ziektevrijstatus dan Nederland heeft, is inenten verboden en is ook het importeren van ingeënte biggen verboden. Nederlandse varkenshouderijen die van export afhankelijk zijn, hebben daarom een ontheffing van het vaccinatieprogramma gekregen. Deze bedrijven met een ontheffing, die dus een groter besmettingsrisico lopen dan de beschermde bedrijven, kunnen zich bij de Onderlinge Waarborgmaatschappij PorcoPol B.A. tegen de financiële gevolgen van een besmetting met het Aujeszkyvirus verzekeren.

Verschenen in: de Onderlinge (2006)

Peter van Steen, tekstschrijver, info@petervansteen.nl