Onafhankelijke procesbegeleider haalde de kou uit de lucht

In sommige wijken in Houten neemt het aantal gezinnen met jonge kinderen merkbaar af. Het bestuur van de Katholieke Scholenstichting Fectio heeft daarom moeten besluiten een van haar scholen met een andere school te laten fuseren. De desbetreffende locatie wordt opgeheven. Op verzoek van het bestuur treedt Hans de Bruin, onderwijsadviseur van Eduniek, als procesbegeleider op. Hieronder geeft hij een korte toelichting op het fusieproces. Ook hadden we een gesprek met Jos de Bruijn, algemeen directeur van de Katholieke Scholenstichting Fectio.

Basisschool De Bengelbongerd in Houten telde in het schooljaar 2007-2008 nog 105 leerlingen, verdeeld over vijf groepen. Omdat het aantal leerlingen in de komende jaren nog verder zal dalen, zal over enige tijd niet meer van een volwaardige school kunnen worden gesproken. Het schoolbestuur heeft daarom besloten de school te laten fuseren met de Heilige Familieschool in Houten. Deze school had in 2007-2008 272 leerlingen, verdeeld over elf groepen, en is daarom wel een school met toekomstperspectief. De Bengelbongerd wordt in augustus 2010 opgeheven. "Tot die tijd ben ik procesbegeleider," vertelt Hans de Bruin. "Ik begeleid het traject waarin beide scholen aan een gezamenlijk onderwijsconcept gaan werken. Beide scholen hebben namelijk eigen kwaliteiten en een van de doelstellingen is om die afzonderlijke kwaliteiten in de fusieschool zo goed mogelijk tot hun recht te laten komen. Een tweede doelstelling is natuurlijk, dat zo veel mogelijk leerlingen van De Bengelbongerd naar de Heilige Familieschool meegaan. Een derde aspect is, dat de twee teams in elkaar moeten worden gevlochten. Het bestuur heeft tot 2010 een formatiegarantie afgegeven en daarna zal er ongetwijfeld op een van de andere scholen van het bestuur werkgelegenheid zijn. Er zal daarom niemand worden ontslagen." Als procesbegeleider is Hans de Bruin voorzitter van de stuurgroep die de besluiten van het schoolbestuur voorbereidt. De stuurgroep bestaat uit de twee schooldirecteuren, leden van de teams en ouders vanuit de medezeggenschapsraden van beide scholen. De stuurgroep wordt van informatie voorzien vanuit een aantal werkgroepen, op het gebied van onderwijsinhoud, accommodatie, veiligheid, communicatie, personeel en financiën.

Transparante communicatie

Jos de Bruijn, algemeen directeur van de Katholieke Scholenstichting Fectio: "Dit proces is voor ons een leerproces geweest, met name voor wat betreft de communicatie naar de ouders. Toen we een halfjaar geleden moesten besluiten dat het niet meer verantwoord was om met De Bengelbongerd door te gaan, is dat op een ouderavond aan de ouders meegedeeld, maar achteraf gezien hadden we daar beter anders in kunnen handelen. Transparante communicatie is buitengewoon belangrijk. Natuurlijk konden de ouders zich wel iets bij ons besluit voorstellen. De Bengelbongerd is een school van driehonderd leerlingen geweest. Het gebouw is dus nu al veel te groot. De formatie voor het management neemt af en ook het team wordt steeds kleiner. De lasten drukken op steeds minder schouders en ook financieel wordt het steeds lastiger om rond te komen. Deze zakelijke argumenten begrijpen de ouders ook wel, maar om dan te besluiten een locatie op te heffen, waardoor ouders met hun kind naar een school buiten de wijk moeten, daar is veel weerstand tegen geweest. Dat heeft pijn gedaan."

Relatieve buitenstaander

"Kort daarna hebben we Hans als onafhankelijke procesbegeleider aangesteld," vervolgt Jos de Bruijn. "Hij heeft die rol fantastisch opgepakt. Hij heeft met name een aantal ouderavonden gehouden en zo de kou uit de lucht kunnen halen. Hij kon dat als relatieve buitenstaander natuurlijk ook gemakkelijker doen. Hij was weliswaar door ons aangesteld en stond dus, zwart-wit gezien, aan onze kant, maar hij had in principe zijn handen vrij en kon alle belangen goed afwegen. Ook naar de ouders van de leerlingen op de Heilige Familieschool heeft hij een zorgvuldig traject bewandeld. Daarnaast verzorgt hij vanuit de stuurgroep een driewekelijks fusiebulletin voor alle betrokkenen, ook voor mijn bestuur, dus wat communicatie betreft en de zorgvuldige manier van werken zijn we met Hans heel goed terechtgekomen. Achteraf gezien hadden al meteen nadat het bestuur een besluit had genomen, een onafhankelijke procesbegeleider moeten aanstellen, met name voor de communicatie. Dat is absoluut een leerpunt geweest."

Verschenen in: Eduniek Info (2008)

Peter van Steen, tekstschrijver, info@petervansteen.nl