De Vreedzame School versterkt de kwaliteit van het onderwijs

Op de vijf locaties van de openbare basisschool Overvecht zitten kinderen van vierendertig nationaliteiten. De directie en de medewerkers van de school slagen er al jaren in hun leerlingen beter te laten presteren dan het landelijk gemiddelde van de Cito-eindscore. Daarnaast lukt het hen, in de buitengewoon problematische wijk Overvecht, vast te houden aan het concept van De Vreedzame School. We vroegen Caroline Verhoeff, directeur van openbare basisschool Overvecht, hoe de school de resultaten van De Vreedzame School weet te borgen.

Openbare basisschool Overvecht werkt al acht jaar met De Vreedzame School. Het programma wordt vanaf de voorschool tot en met groep 8 met veel enthousiasme en inzet uitgevoerd. "De borging heeft vooral te maken met de mate waarin de leidinggevenden De Vreedzame School hoog op de agenda hebben staan," licht Caroline Verhoeff toe. "We willen uitstralen dat we het net zo belangrijk als rekenen en taal vinden om een bijdrage te leveren aan de vorming van een goed mens. We willen een samenleving waarin iedereen zijn verantwoordelijkheid kan nemen en dragen en een sociaal gevoel heeft ontwikkeld. Dat betekent dat in de planning van het schooljaar ook is opgenomen wanneer de blokken van De Vreedzame School starten. In de hele school doen we dat in dezelfde week, waardoor we dan dus met alle kinderen met hetzelfde onderwerp bezig zijn. De kracht van het programma wordt zo volledig benut. Elk blok wordt voorbereid en geëvalueerd door een stuurgroep. Deze bestaat uit de directie, de vijf locatieleiders en een leerkracht van elke locatie. Bij die voorbereiding hebben we altijd een brainstormsessie, waarin we nieuwe dingen verzinnen om zo het programma fris te houden. Alle blokken worden geopend en afgesloten met de ouders erbij. Voor de ouders hebben we daarnaast vier workshops in het kader van De Vreedzame School, waarin we het over conflicthantering binnen het gezin hebben. De ouders kunnen zo dezelfde procedures en terminologie gebruiken."

Zichtbaarheid

Belangrijk is vervolgens de zichtbaarheid van het programma in de school. Caroline Verhoeff: "Wij laten geen gelegenheid voorbijgaan om aan te geven waar we mee bezig zijn. De Vreedzame School staat bij ons zelfs op de koffiebekers en op de gymtassen van de kinderen en op de shirts waarin ze sporten. Op speciale plekken in de school laten steeds wisselende klassen zien waar we op dat moment mee bezig zijn. Dat staat ook altijd in grote letters op de buitenmuur van de school. Tot slot moeten nieuw leerkrachten zich bij hun sollicitatie bereid tonen om met de uitgangspunten van De Vreedzame School te werken."

Elkaar versterken

De twee doelstellingen, namelijk volgens de principes van De Vreedzame School werken en een betere Cito-eindscore dan landelijk gemiddeld halen, hebben volgens Caroline Verhoeff een versterkend effect op elkaar. Ze zegt: "De Vreedzame School versterkt de kwaliteit van het onderwijs. Een school kan geen lesfabriek zijn. Kinderen hebben behoefte aan relatie, autonomie en competentie en moeten leren hoe ze daarmee omgaan. Leerkrachten moeten daarom in staat zijn om op een waardige wijze een relatie met kinderen aan te gaan, zonder dat zij voor die kinderen bang zijn en zonder dat er een anarchie uitbreekt. Ze moeten in staat zijn de leiding te houden en vervolgens een lijntje naar de kinderen uit te gooien, waarbij die kinderen in hun waarde worden gelaten en waarmee de leerkracht hen in beweging krijgt. Daarnaast hebben kinderen autonomie nodig. De leerkracht kan niet volstaan met: mond houden en luisteren. De kinderen moeten keuzemogelijkheden en inspraakmogelijkheden hebben. Ze moeten gezien en gehoord worden. Competentie betekent dat we met een positieve benadering werken. We benoemen wat goed is, geven veel complimenten, herhalen voortdurend wat we van de leerlingen verwachten en vermijden negatieve benaderingen. Dat zijn allemaal componenten van De Vreedzame School die het presteren op school versterken!"

Verschenen in: brochure '10 jaar School & Veiligheid' van de gemeente Utrecht (2007)

Peter van Steen, tekstschrijver, info@petervansteen.nl