Verzekeraars bereiden zich voor op Pemba

Het terugdringen van het aantal arbeidsongeschikte werknemers is al enkele jaren een 'hot item' in onze samenleving. Voor een oplossing van deze problematiek werd eerder al de Wet op de Reïntegratie ingevoerd en wordt nu ook, per 1 januari 1998, de Wet Pemba van kracht: premiedifferentiatie en marktwerking bij arbeidsongeschiktheidsverzekeringen. Met Pemba wordt de werkgever directer geconfronteerd met de prijs van arbeidsongeschiktheid en wordt hij geprikkeld om werk te maken van preventie en reïntegratie. Robin Linschoten verwacht voor de verzekeringswereld een grote impact van deze wet, dat wil zeggen: na verloop van enige tijd. Hij zegt: "De gedifferentieerde premie die werkgevers in het publieke stelsel gaan betalen, wordt alleen gebruikt voor de WAO-gevallen die na 1 januari aanstaande ontstaan. Pas na 2003 zal dat een zodanig volume krijgen, dat er forse financiële effecten zijn te verwachten. Naarmate de uitwerking van de premiedifferentiatie groter wordt, zullen ondernemers ervoor kiezen eigen-risicodrager te worden of een private premie te gaan betalen."

Eén loket

De grote verzekeringsmaatschappijen bereiden zich daar nu intensief op voor, zo ook Interpolis. Linschoten: "Wij streven naar de 'één-loketbenadering', om de schadebeperking voor de werkgevers zo goed mogelijk te organiseren. Zij moeten al hun problemen rondom sociale en aanvullende sociale zekerheid op ons bordje kunnen leggen. Daarna zorgen wij ervoor dat hun zaken perfect worden afgehandeld." Om dit beleid te realiseren is Interpolis samen met diverse partners onlangs met een pilot begonnen. "De ambitie is om arbeidsongeschiktheid zoveel mogelijk te voorkomen," aldus Linschoten. "Er zullen natuurlijk altijd mensen arbeidsongeschikt worden, dat is niet voor honderd procent uit te sluiten. Maar in alle gevallen waarin er een alternatief is voor arbeidsongeschiktheid, moet dat gemobiliseerd worden. Nu worden er nog steeds mensen geheel of gedeeltelijk afgekeurd omdat men niet vanaf het begin zeer alert is geweest op mogelijkheden om dat te voorkomen."

Pilot

Het organiseren van reïntegratie behoort op zich niet tot de core-business van een verzekeringsmaatschappij. Daarom heeft Interpolis bewust gekozen voor een strategische alliantie met partners uit verschillende disciplines. Linschoten: "De NV Samen, de werknaam die wij voor de pilot gebruiken, staat boven de betrokken partijen en stuurt het hele proces. Interpolis blijft zich concentreren op de verzekeringskant, de input van de andere partners betreft onder andere arbobeleid, personele diensten, poolmanagement en zorgbemiddeling." De pilot richt zich op een aantal regio's, twee agrarische branches en één grote onderneming. "We concentreren ons in eerste instantie op de traditionele achterban van onze partners. Anders kunnen we de intensieve samenwerking niet uittesten. Het doel van de pilot is om het hele proces in kaart te brengen en correct af te handelen, vanaf het eerste moment waarop een ziekmelding bij ons binnenkomt en er schade zou kunnen gaan ontstaan. We willen zo snel mogelijk een beeld krijgen van de situatie. In negentig procent van de gevallen zal dat betekenen dat we niets hoeven te doen, omdat de werknemer op korte termijn weer aan het werk zal kunnen. Maar voor de resterende tien procent willen we alle beschikbare instrumenten mobiliseren om de duur van de schade te beperken of zelfs blijvende arbeidsongeschiktheid te voorkomen," aldus Linschoten.

Investeren

Waar het dus vooral om gaat is dat de instrumenten beter en in samenhang worden georganiseerd. Linschoten: "Dat kan betekenen dat we voor een bepaalde sector poolmanagement gaan organiseren. Het kan ook betekenen dat er zorgbemiddeling moet plaatsvinden zodat mensen sneller geholpen kunnen worden. Ik denk dan aan het inzetten van om-, her- en bijscholingstrajecten voor werknemers die niet volledig arbeidsongeschikt hoeven te worden, maar niet meer terug kunnen naar hun oude werkplek. Andere mogelijkheden zijn arbeidsbemiddeling of conflictbemiddeling, als de ziekte het gevolg is van een arbeidsconflict." De pilot is tevens bedoeld om de interesse van de markt te polsen. "Pemba is in algemene termen misschien wel bekend," zegt Linschoten, "maar weinig ondernemers realiseren zich wat de wet precies gaat betekenen. Zeker in de beginfase niet, omdat de premie pas na een aantal jaren gaat oplopen. We zullen de markt dus goed moeten informeren." Volgend jaar wordt bekeken worden of de pilot levensvatbaar is gebleken. Zo ja, dan zal deze aanpak breder worden ingezet. Linschoten verwacht in ieder geval niet dat de markt om financiële redenen zal afhaken. Hij zegt: "Alleen al in de premiedifferentiatie is de financiële prikkel fors, met name voor kleinere ondernemers. Er zijn dus mogelijkheden om te investeren in schadebeperking." De boodschap die Linschoten de onderlinge verzekeraars tijdens de studiedag zal meegeven luidt dan ook dat zij ervoor moeten zorgen hun schadebeperking goed onder controle te krijgen. "Hoe minder schade, hoe minder premie er geheven hoeft te worden. En hoe goedkoper de polis die je kunt aanbieden, hoe beter je marktpositie is. Zo simpel is het."

Kadertekst

De wet Pemba is het logische vervolg op de wet TBA, Terugdringing Beroep op de Arbeidsongeschiktheidsregelingen. Met TBA werd het WAO-gat geïntroduceerd en het arbeidsongeschiktheidscriterium aangescherpt, met Pemba wordt de verzekering van de eerste vijf WAO-jaren, dus na het Ziektewetjaar, veranderd. Werkgevers kunnen onder bepaalde voorwaarden ervoor kiezen om voor de financiering van WAO-uitkeringen in de eerste vijf jaren het publieke stelsel te verlaten en eigen-risicodrager te worden. Daarbij blijven zij overigens nog wel een basispremie betalen voor de jaren daarna en voor de financiering van bestaande WAO-uitkeringen, uitvoeringskosten en kosten van wettelijke reïntegratieinstrumenten. Zij kunnen hun risico ook bij een particuliere verzekeraar onderbrengen. De werkgevers die in het publieke stelsel blijven, gaan een gedifferentieerde premie betalen. Deze zal per werkgever worden vastgesteld en afhankelijk zijn van het arbeidsongeschiktheidsrisico in het bedrijf. Met Pemba wordt de werkgever directer geconfronteerd met de prijs van arbeidsongeschiktheid en geprikkeld om werk te maken van preventie en reïntegratie. De uitvoeringsinstellingen blijven beoordelen in hoeverre iemand arbeidsongeschikt is.

Verschenen in: de Onderlinge van de FOV, 1997

Peter van Steen, tekstschrijver, info@petervansteen.nl