Zoeken naar de grenzen van het verzekeren

Direct na het begin van de Tweede Wereldoorlog drong zich in de verzekeringswereld het probleem op van de oorlogsschade, de molest. Op initiatief van vijf zakenvrienden, met de directeur van de Algemeene Nederlandsche Onderlinge Hagelverzekeringsmaatschappij A.A.B. Böcker voorop, werd daarom op 16 juli 1940 de Onderlinge Oorlogsschadeverzekering Maatschappij opgericht. Het was niet de eerste onderlinge molestverzekeraar in Nederland. 'Molest-Risico' bijvoorbeeld, een van de voorouders van Centraal Beheer, was al in de Eerste Wereldoorlog opgericht. Deze maatschappijen werden echter al heel snel door OOM Verzekeringen overvleugeld, met name doordat het bedrijf, van meet af aan, niet regionaal maar nationaal opereerde èn bij de acquisitie het beroepsintermediair ging inschakelen. De tussenpersonen, die door de oorlog een belangrijk deel van hun omzet hadden zien verdwijnen, wierpen zich met veel elan op het sluiten van molestverzekeringen van OOM Verzekeringen. Al na twee maanden werd een verzekerd kapitaal bereikt van in totaal 180 miljoen gulden! Het was de bedoeling dat de maatschappij kort na het einde van de oorlog zou worden geliquideerd, maar dit bleek niet mogelijk. OOM Verzekeringen móest zich ontwikkelen tot de bijzondere maatschappij die zij nu is.

Afdelingen

De geschiedenis van OOM Verzekeringen is opmerkelijk wat de oprichting betreft, maar zeker ook in haar ontwikkeling daarna. De opzet van de onderlinge was eenvoudig. Overeenkomstige verzekeringen werden in 'afdelingen' ondergebracht, bijvoorbeeld voor de verzekering van opstallen, inboedels en inventarissen, persoonlijke ongevallen, industriële risico's, bedrijfsschades, binnenschepen, risico's in gevaarlijke zones als stations, havens en vliegvelden etcetera. Per afdeling werden zesmaandelijkse kassen gevormd. Oorlogsschaden in die zes maanden werden na dat half jaar pondspondsgewijs vergoed uit de baten in dezelfde periode. De formule bleek een groot succes. Aan het einde van de oorlog bedroeg het verzekerd kapitaal zo'n 11 miljard gulden en werkten er meer dan 500 mensen bij de maatschappij, in twaalf verschillende panden in Den Haag.

Drie onderlingen

Meteen na de bevrijding rezen er problemen bij de afwikkeling van de schade vanuit met name de laatste twee halfjaarskassen. Het bedrijf kreeg te maken met een lawine van schadeclaims (voor in totaal zo'n 500 miljoen gulden), juridische perikelen bij de definitie van 'oorlogsschade', de afwikkeling van joodse schaden, vertraging bij de vaststelling van de Rijksbijdrage en de Duitse herstelbetalingen etcetera. Pas in 1978 kon het laatste schadebedrag worden uitgekeerd. Omdat al die tijd medewerkers en hun expertise aan het bedrijf verbonden moesten blijven, zag het bestuur zich genoodzaakt het werkterrein uit te breiden. OOM Verzekeringen ging zich daarom profileren als verzekeraar van bijzondere en verzwaarde risico's en richtte daartoe drie onderlingen op: de O.O.M. Onderlinge Molestverzekering-Maatschappij UA (voor de molestverzekeringen die na de oorlog niet waren beëindigd en ook nieuwe verzekeringen, zoals voor journalisten in oorlogsgebieden), de O.O.M. Onderlinge Ziektekostenverzekering Maatschappij UA (voor sub-standard risico's uit de ziektekostenverzekeringsbranche, bijvoorbeeld in het geval van bejaarden, artiesten en topsporters, ook op het gebied van arbeidsongeschiktheidsverzekeringen) en de O.O.M. Onderlinge Verzekering-Maatschappij UA (voor sub-standard risico's uit de brand- en inbraakbranches, bijvoorbeeld in het geval van patates-friteskramen, strandtenten en benzinestations, ook op het gebied van vandalismeverzekeringen). Deze drie onderlingen samen vormen nu OOM Verzekeringen.

Internationaal concurrerend

Algemeen directeur ing. Jelle Visser: "Nationaal is OOM Verzekeringen de verzekeraar van risico's die elders doorgaans niet worden geaccepteerd. Wat dat betreft zijn we aanvullend in de branche en geen concurrent van de reguliere maatschappijen. Op het internationale vlak zijn wij dè verzekeraar voor mensen die grenzen overschrijden. Via onze Global Care N.V. hebben we een aantal producten in een ziektekostenlijn: de youth-polis, de traveller-polis en de citizen-polis. Dit zijn producten op maat voor bijvoorbeeld studenten, au pairs en reizigers. We hebben ook veel Nederlandse gepensioneerden in Spanje en Frankrijk verzekerd, op Nederlandse voorwaarden. Voor expatriots, zoals mensen op booreilanden en medewerkers van bouwbedrijven, hebben we een internationale arbeidsongeschiktheidsverzekering, waarvoor de Nederlandse regels en dekkingsmogelijkheden gelden. Interessant is verder onze visitor-verzekering, bijvoorbeeld voor mensen vanuit de landen rond de Middellandse Zee die in het kader van familiebezoek tijdelijk in Nederland verblijven. Voor deze mensen is het natuurlijk onverstandig om hier onverzekerd te zijn en wij hebben daar een prima oplossing voor. Op internationaal gebied gaat het dus vaak om hele normale risico's en zijn we wel concurrerend met andere maatschappijen. Maar wij vullen een gat in de markt dat voor andere niet interessant is, bijvoorbeeld omdat de schaderegeling complex is. Wij hebben de expertise en, niet onbelangrijk, de talenkennis in huis om zulke zaken wel goed te behandelen."

Actiever de markt op

Voor OOM Verzekeringen blijft het intermediair, en de als intermediair opererende maatschappij, de toegangspoort tot de markt. Manager commerciële zaken mr. Margriet Daniëls: "Het is belangrijk dat elke acceptant van een reguliere verzekeraar weet dat OOM Verzekeringen er is voor bijzondere en verzwaarde risico's. Wij communiceren daarom voortdurend wie wij zijn en welke rol we kunnen vervullen. Want OOM Verzekeringen is wel bijzonder, maar die bijzonderheden doen zich in de praktijk van de acceptant niet dagelijks voor. Op brandgebied bijvoorbeeld heeft men ons alleen maar nodig als het risico te slecht is. We hebben daarom nu een checklist gemaakt voor acceptanten, met een overzicht van de risico's waarvoor OOM Verzekeringen een product heeft. Ook houden we op verzoek van tussenpersonen en maatschappijen presentaties over wat OOM Verzekeringen allemaal kan en hoe we kunnen samenwerken om de klanten een volledig verzekeringspakket te bieden. Want dat is onze meerwaarde voor het intermediair. Zo willen we actiever de markt op, om de klant goed te kunnen bedienen en natuurlijk ook om verder te groeien." Omdat het marktaandeel in Nederland op het gebied van bijzondere en verzwaarde (brand)risico's nauwelijks nog kan stijgen, zal groei met name op het gebied van de internationale medische verzekeringen moeten worden gerealiseerd. In dat kader worden de mogelijkheden van Internet onderzocht en zal OOM Verzekeringen niet alleen op de euro overgaan, maar daarna 'multicurrency' gaan werken om bijvoorbeeld ook polissen in dollars af te kunnen geven. "Wij willen naar de toekomst toe onze groei 'global' zien te realiseren," zegt Jelle Visser tot slot. "We willen naar specifieke doelgroepen in de wereld kijken, waarvoor wij met onze expertise en kennis onze activiteiten verder kunnen uitbouwen. Met andere woorden, ook in de toekomst blijft OOM de grenzen zoeken op het gebied van verzekeren!"

Verschenen in: de Onderlinge, 1998

Peter van Steen, tekstschrijver, info@petervansteen.nl