"Coöperatie blijft grondslag voor nieuwe financiële groep"

Achmea en Rabobank streven ernaar binnen drie jaar tot één geïntegreerde groep te komen van financiële dienstverleners op coöperatieve grondslag. Het is de bedoeling dat de groep alle huidige nationale en internationale activiteiten van Achmea en Rabobank zal omvatten. Als eerste stap op weg naar het volledig samengaan willen de twee partijen per 1 januari 1999 een gezamenlijke onderneming oprichten, waarin Achmea en Rabobank ieder een gelijkwaardige inbreng leveren en waarvan beide bedrijven 50% van de aandelen bezitten. "In Nederland zijn Rabobank en Achmea nu het sterkste blok op het terrein van financiële dienstverlening," zegt Wijffels. "We hebben de meest gunstige schaalgrootte om onze opdracht te vervullen, namelijk het leveren van klantwaarde. Het is prachtig om deze droom in vervulling te laten gaan."

Rabobanken nog niet

Toen Herman Wijffels enige tijd geleden in gesprek raakte met Gijs Swalef, voorzitter van de Raad van Bestuur van Achmea Holding, kwamen ze al tijdens de eerste ontmoeting tot de conclusie dat een fusie voor beide partijen en hun klanten grote voordelen zou opleveren. Vanaf dat moment ging het in een stroomversnelling, wat resulteerde in de intentieverklaring om één bedrijf met drie onderdelen te vormen, een bankbedrijf, een vermogensbeheerder en een verzekeringstak. In de onderneming die op 1 januari 1999 wordt opgericht, worden alle bedrijfsactiviteiten van Achmea ingebracht. Vanuit Rabobank worden er in ieder geval het verzekeringsbedrijf Interpolis en het vermogensbeheerbedrijf Robeco ingebracht. Momenteel wordt nog bekeken of ook andere bedrijfsactiviteiten van Rabobank Nederland naar de nieuwe onderneming kunnen worden overgebracht. De lokale Rabobanken blijven voorlopig nog even buiten de nieuwe onderneming. Gelet op de organisatiestructuur was het niet mogelijk om ook de integratie van de banken op korte termijn te realiseren. Wijffels: "Het is altijd verstandig om eerst samen te werken op de terreinen waar de activiteiten elkaar vinden. Dat is het verzekeren en het vermogensbeheer. Het gaat erom dat we op een logische en efficiënte manier de activiteiten ordenen. Gaandeweg zullen we steeds meer activiteiten daarheen brengen waar ze het beste kunnen plaatshebben."

Merknamen handhaven?

Hoe de samenwerking precies vorm krijgt, is nog niet in detail uitgewerkt. Er is een voorkeur om de merknamen te handhaven. Achmea kent inmiddels nogal wat merknamen, bijvoorbeeld Avéro, Centraal Beheer, FBTO, Groene Land Verzekeringen, OLM Verzekeringen, Staal Bankiers, Vroom & Dreesmann Verzekeringen, Woonfonds Hypotheken en Zilveren Kruis, om er enkele te noemen. De samenwerking zal daarom in eerste instantie vooral in de back-office plaatsvinden. Wijffels: "Je moet een onderscheid maken tussen de merken en de plaatsen waar een en ander wordt voortgebracht. Zo denk ik dat Interpolis-producten ook in de toekomst via de lokale banken hun weg naar de klanten zullen vinden, maar dat de producten misschien wel totstandkomen in een van de Achmea-activiteiten." Het sleutelwoord hierbij is natuurlijk kostenbesparing: de markt dwingt de bedrijven eenvoudigweg efficiënter te worden. Dat Achmea vooral direct writers kent en de Rabobank vooral zaken doet via de lokale banken, ziet Wijffels niet als een probleem. "Dat verhoudt zich goed tot elkaar," zegt hij. "Beide kanalen kunnen heel goed samengaan en elkaar ondersteunen. Ons gaat het erom de klanten langs alle mogelijke distributiekanalen alle financiële diensten aan te reiken waaraan zij behoefte hebben."

Coöperatieve ordening

Wijffels benadrukt dat de nieuwe onderneming een coöperatie zal blijven. Hij zegt: "De coöperatie is de grondslag voor de financiële groep. Wij zijn er voor de klant. We proberen door deze samenwerking de klant nog beter te bedienen dan nu. Coöperatieve dienstverleners spelen een bijzondere rol in de markt. Wij dienen bijvoorbeeld een maatschappelijk belang als je kijkt naar de privatisering van de collectieve verzekeringen. Door bundeling van de coöperatieve krachten zijn wij in staat een bijdrage te leveren in de mededinging, waardoor de privatisering van de collectieve verzekeringen niet ontaardt in puur winstbejag." Door het steeds groter worden van de financiële groep lijkt de afstand tot de lokale Rabobanken toe te nemen. Wijffels is echter niet bevreesd dat de coöperatieve structuur van de Rabobank daardoor in gevaar komt. Hij zegt: "De coöperatieve ordening zal van onderop moeten gebeuren. Wat je lokaal of regionaal kunt regelen, moet je daar ook regelen. En er is lokaal veel werk aan de winkel voor de banken. Als het beter is landelijk iets te organiseren, kun je het beter op dat niveau doen."

Bundeling op Europees niveau

Volgens Wijffels is de samenwerking tussen Rabobank en Achmea niet alleen zeer wenselijk, maar zelfs noodzakelijk. Door de Europese monetaire eenwording komt de omvang van beide bedrijven immers in een heel ander perspectief te staan. Dit is bijvoorbeeld zo op het gebied van het vermogensbeheer. Door de samenvoeging van de activiteiten beheren Rabobank en Achmea samen zo'n 300 miljard gulden. In Nederland is dat veel, maar op Europees en mondiaal niveau absoluut niet. Ook de huidige schaal van de verzekeringsactiviteiten is op termijn niet toereikend voor een gezonde Europese toekomst. "Interpolis functioneert uitstekend," zegt Wijffels, "het bedrijf groeit als kool, maar we moeten gewoonweg nog groter worden." Herman Wijffels benadrukt daarom dat de nieuwe, gefuseerde onderneming vanuit haar sterke positie in Nederland vervolgens een positie in Europa moet opbouwen. Wat dat betreft zijn Rabobank en Achmea al actief in respectievelijk Unico- en Eureko-verband. "Sommige zaken kun je het beste in Europees verband doen," zegt Wijffels. "Ik denk dan aan de Europese geld- en kapitaalmarkt en het samen hebben van een grote verwerkingscentrale of van elektronische netwerken. Mijn ideaalbeeld is een bundeling van alle coöperatieve krachten in Europees verband. Als ik voorzichtig schat, denk ik dat dat vijf tot zeven jaar gaat duren."

De beoogde geïntegreerde financiële groep zou op basis van de cijfers ultimo 1997 uitkomen op een balanstotaal van 486 miljard gulden, een aansprakelijk vermogen van 34 miljard gulden en een beheerd vermogen van 300 miljard gulden. De premieomzet zou uitkomen op 6,2 miljard gulden voor leven, 5,7 miljard gulden voor schade en 4,4 miljard gulden voor zorg. De totale omzet zou 50,5 miljard gulden bedragen en het nettoresultaat 2.581 miljoen gulden. In totaal werken er 54.400 medewerkers bij Rabobank en Achmea samen.

Verschenen in: de Onderlinge, 1998

Peter van Steen, tekstschrijver, info@petervansteen.nl