Veertig miljard euro in handen van een onafhankelijke private-equitybelegger

AlpInvest Partners is een toonaangevende onafhankelijke private-equitybelegger, met kantoren in Amsterdam, New York, Londen en Hong Kong. Het is een joint venture op fifty-fifty-basis van de twee pensioenadministrateurs APG en PGGM. In opdracht van APG en PGGM heeft AlpInvest momenteel 40 miljard euro aan 'commitments' onder beheer. Een gesprek hierover met Volkert Doeksen, Chief Executive Officer en een van de vijf managing partners van AlpInvest.

AlpInvest Partners is ontstaan uit NIB Capital. Bij de verkoop van deze bank werd het onderdeel Private Equity door APG en PGGM behouden en werd de naam in AlpInvest veranderd. Bij AlpInvest werken momenteel ongeveer 110 medewerkers, maar dit aantal zal in de loop van 2008 nog tot circa 120 toenemen. Ruim de helft van hen werkt op het hoofdkantoor in Amsterdam, circa een derde op het kantoor in New York en de overigen werken op de kantoren in Londen en Hong Kong.

Beleggingen in vier categorieën

AlpInvest beheert in opdracht van de twee aandeelhouders exclusief alle beleggingen in private equity. Dit zijn beleggingen in niet-beursgenoteerde bedrijven. Het huidige mandaat is aangewend voor beleggingen in vier categorieën. Veruit het meeste geld, circa 65 procent, is in fondsen belegd. Deze fondsen kunnen investeren in venture capital (beginnende bedrijven), 'clean tech', groeikapitaal en middelgrote en grote buy outs. Het overige is belegd in co-investeringen (directe beleggingen door een van de fondsmanagers bij wie AlpInvest mee-investeert), 'secondaries' ofwel tweedehands portefeuilles (beleggingen in private-equityfondsen die andere partijen van de hand doen) en zogenoemde mezzanine investeringen (een financieringsvorm tussen eigen en vreemd vermogen in). Van het totaal is ongeveer 45 procent in Amerika belegd, eveneens 45 procent in Europa en de overige 10 procent in de rest van de wereld, met name in Azië. In Nederland is in verhouding weinig belegd, maar wel in aansprekende bedrijven.

Riskant, maar renderend

"Sinds de start van de onderneming in 2000 hebben we een goed rendement gemaakt," zegt Volkert Doeksen. "We hebben in vergelijking met de markt zelfs erg goed gepresteerd. Gedurende een aantal jaren bedroeg het rendement meer dan 20 procent en de laatste drie jaar circa 25 procent. Dat is dus veel meer dan de indices van beleggingen in beursgenoteerde bedrijven. De beleggingen in private equity zijn ook riskanter, omdat ze illiquide zijn. Die illiquiditeit beperkt de bewegingsvrijheid, maar past juist goed bij de langetermijnhorizon van APG en PGGM. En door onze zorgvuldige aanpak resulteert het in een betere performance."

Periodieke contacten

Elke drie jaar wordt met APG en PGGM een mandaat afgesproken en wordt voor de verdeling van het te beleggen kapitaal een allocatieplan in hoofdlijnen gemaakt. Dit plan wordt jaarlijks met APG en PGGM besproken en waar nodig bijgesteld. De uiteindelijke uitvoering, dat wil zeggen de selectie van investeringen, is door de twee investeerders aan AlpInvest gedelegeerd. Elk kwartaal is er een vergadering met APG en PGGM over de belangrijkste ontwikkelingen in de markt en de ontwikkelingen binnen de portefeuilles. Wekelijks zijn er in het kader van de uitvoering contacten met juristen en accountants en met degenen die binnen APG en PGGM voor private equity verantwoordelijk zijn. De hoofden Vermogensbeheer van beide organisaties, dus Roderick Munster namens APG, zitten in de Raad van Commissarissen van AlpInvest. De Raad van Commissarissen staat het 'executive committee' van AlpInvest bij in de verdere ontwikkeling van de onderneming als toonaangevende belegger in private equity.

Kennis en kunde

 "Een van onze kerncompetenties," legt Volkert Doeksen uit, "is het wereldwijd selecteren van 'fund managers' ofwel 'general partners' die voor ons de goede deals zoeken. Zij investeren uiteindelijk in de bedrijven. AlpInvest is gespecialiseerd in die managersselectie en heeft wereldwijd een van de beste teams en sterkste netwerken om dit te doen. Ook de co-investeringen, dus de directe deals in bedrijven, doen we altijd met een partner die we als onze 'fund manager' hebben geselecteerd.  Ook in co-investeringen is AlpInvest een leidende speler. Ons team en onze portfolio behoren tot de top in de wereld."

Alle partners moeten instemmen

AlpInvest is een echte 'partnership'. De onderneming kent dertien partners, van wie er vijf managing partner zijn. Van hen is Volkert Doeksen de CEO. "Elke maandag komen we bij elkaar en bediscussiëren we elke deal," vertelt hij. "We zitten dan met z'n allen aan de vergadertafel in onze videoconferencingroom, waar we direct contact met onze partners in New York, Londen en Hong Kong hebben om de deals te bespreken en uiteindelijk goed te keuren. Dit doen we op basis van consensus. Dat is dus een grote verantwoordelijkheid en vraagt een hecht team van ervaren professionals. Met dit team zijn we in staat geweest om een aantal winnaars te selecteren, maar vooral ook om de slechte voorstellen te ontlopen. Vooral dit laatste heeft een grote invloed op de 'overall' performance. Geen fouten maken is een belangrijke voorwaarde in dit werk."

Niet schipperen

"Natuurlijk zijn we het soms niet eens met elkaar. Het blijft een risicoinschatting en daar kun je verschillende meningen over hebben. Maar meestal is duidelijk hoe de wind waait en komen we daar goed uit. Ik zit die wekelijkse vergaderingen voor en dus is het aan mij om conclusies te trekken waar iedereen mee kan leven. We gaan niet schipperen met de omvang van de belegging, dus bijvoorbeeld niet honderd miljoen maar slechts vijftig miljoen beleggen omdat niet iedereen het ermee eens is. Dan zou je meteen een heel onzuivere discussie krijgen. Zijn we het met elkaar eens, dan doen we het en anders doen we het gewoon niet." De verantwoordelijkheid voor een verkeerde belegging, zo legt Volkert Doeksen uit, ligt bij de partners. "Natuurlijk ben je sowieso extra zorgvuldig wanneer je met andermans geld omgaat. We vinden het een eer dat we zo'n grote business mogen runnen en zijn natuurlijk heel blij dat het goed gaat. Dat geeft vertrouwen, maar we zijn juist in deze tijd erg op onze qui-vive."

Aan alle eisen voldoen

Volgens Volkert Doeksen is de manier van werken in de afgelopen acht jaar bewust veranderd en daardoor verbeterd. "Onze aanpak is professioneler. In het begin werkten we niet als een partnership. Als onderdeel van NIB Capital functioneerden we als deel van een bank, met als gevolg een minder consistent beleid en dito uitkomsten. Het proces is nu veel beter georganiseerd. Ik denk dat we qua proces, qua aanpak en qua professionaliteit ons met de besten kunnen meten. We voldoen ook aan de accounting standard SAS 70. Dit is een belangrijk keurmerk in onze industrie. Het is een bewijs dat een accountant alle processen in de organisatie heeft beoordeeld en dat de inrichting ervan aan alle eisen voldoet. In private equity hadden wij SAS 70 destijds als eersten."

Gerelateerde producten

De 'core business' van AlpInvest Partners is beleggen in private equity, maar de onderneming heeft zeker ook belangstelling voor activiteiten die daarbij in de buurt liggen. Een voorbeeld daarvan is het genoemde mezzanine, de financieringsvorm tussen vreemd en eigen vermogen in. "Daar hebben we vorig jaar van APG en PGGM een mandaat van twee miljard euro voor gekregen," zegt Volkert Doeksen. "Dat is een heel mooi mandaat, omdat daar in tijden van minder financieringskracht van banken, zoals nu, veel vraag naar is. Een ander voorbeeld is 'distressed' schuldpapier en dan vooral als het door partijen wordt verworven die hopen op die manier controle over het desbetreffende bedrijf te krijgen. Ook dat is een activiteit die op dit moment 'hot' is."

Met de markt meegroeien

"Ik denk dat we met de markt blijven meegroeien," aldus Volkert Doeksen tot slot. "We verwachten dat deze industrie nog behoorlijk zal toenemen en misschien tegen 2015 wel zal zijn verdubbeld. Private-equitymanagers zullen verder groeien en wij denken daar gewoon in mee te kunnen gaan. Ik verwacht dan ook dat in het verlengde daarvan onze mandaten zullen groeien. We gaan verder niet enorm veel aan de organisatie veranderen. Het belangrijkste is dat we in de pas kunnen blijven met wat er in de markt gebeurt."

Verschenen in: Hoe APG belegt (2008)

Peter van Steen, tekstschrijver, info@petervansteen.nl