Gedifferentieerd leesonderwijs in alle groepen van basisschool Eben-Haëzer

Op de Eben-Haëzer is in de loop van de jaren veel werk van het taal- en leesonderwijs gemaakt. In de jaren negentig nam de school deel aan het project ELLO, het 'Effectief Leren Lezen Ondersteuningsprogramma', waarvoor destijds subsidie van de gemeente Huizen werd verkregen. ELLO was een uniek leespreventieproject, gericht op het voorkomen van leesproblemen. Daartoe was het noodzakelijk leerlingen goed te 'screenen', om zo de extra instructie zo kansrijk mogelijk te maken. Van gedifferentieerd leesonderwijs was hierbij dus nog geen sprake.

Olievlekwerking

"Daarom was ik gelijk enthousiast toen de schoolbegeleider van EDI zes jaar geleden met BOV aankwam," vertelt Herman Hofman. "Bij BOV is er veel meer sprake van differentiëren. BOV is dan ook voor ons de stimulator geweest om het hele leesonderwijs in de school onder de loep te nemen en die differentiatie op een eigentijdse manier invulling te geven. We zijn ermee gestart in de groepen 3 en 4 en dat heeft een olievlekwerking gekregen naar 1 en 2 en naar 5 tot en met 8. We hebben onze werkwijze herzien bij het voortgezet technisch lezen in 4 tot en met 6 en bij het begrijpend lezen in 4 tot en met 8 en daarnaast hebben we wat differentiatievormen gevonden voor het ouderwetse niveaulezen. In feite hebben we dat afgeschaft en zijn we op 'Samen beter lezen' en 'Tutorlezen' overgestapt. Dit betekent dat we nu tot en met groep 8 BOV-lezen kennen, waarbij de leerkrachten dus de tijd en ruimte hebben om zwakke leerlingen extra leesondersteuning te geven."

Dubbelsterk

De Eben-Haëzer werd in het BOV-project begeleid door Ebelien Nieman, onderwijsadviseur van Eduniek locatie Maartensdijk. Herman Hofman is over haar inzet zeer te spreken. "Ebelien heeft een belangrijke rol gespeeld," zegt hij, "omdat zij de combinatie heeft gevonden tussen aan de ene kant de leerkrachten informeren, theoretisch ondersteunen en zaken aanleren en aan de andere kant de organisatorische werkwijze in de klas duidelijk maken, onder meer op grond van observaties in de klas. Zo heeft zij van een aantal zaken een gewoonte in het doen en laten van de leerkrachten weten te maken, waardoor alle veranderingen nu ook echt geïmplementeerd zijn. Het was een ontzettend leuke samenwerking met Ebelien. We hebben elkaar door de jaren heen positief gestimuleerd, want als je samen oog hebt voor wat er op je afkomt, sta je dubbelsterk."

Leescoördinator

De resultaten van BOV op de Eben-Haëzer worden vanzelfsprekend nauwlettend in het eigen leerlingvolgsysteem bijgehouden, maar omdat de school GOA-subsidie voor het project ontvangt, worden deze resultaten bovendien door Eduniek geregistreerd, geanalyseerd en met die van andere scholen vergeleken. Die resultaten laten zien dat het project heel positief heeft gewerkt. "BOV is nu geïmplementeerd en kunnen we als project afsluiten," zegt Herman Hofman. "We willen nu eerst nog nadrukkelijker op onze vroeg- en voorschoolse educatie gaan insteken, dus met een taalstimuleringsprogramma voor met name risicokinderen. Daarnaast zullen we een leescoördinator gaan aanstellen, om alles wat we met hulp van Eduniek hebben bereikt, te borgen en om het niveau van de leerkrachten te handhaven. En door een leescoördinator aan te stellen willen we in ieder geval ook laten zien, dat lezen op onze school een heel belangrijk onderdeel is!"

Verschenen in: Eduniek Info (2006)

Peter van Steen, tekstschrijver, info@petervansteen.nl