"Onze idealen liggen niet bij geld, maar bij kinderen en bij scholen"

De financiering van scholen en daardoor ook van schoolbegeleidingsdiensten gaat ingrijpend veranderen. De schoolbegeleidingsdiensten zullen zich van subsidiegestuurd naar marktgericht moeten transformeren. "Ons uitgangspunt is daarom," aldus Bas de Koning, "dat we een optimale dienstverlening tegen een redelijk bedrag willen leveren. Dat vraagt om een bundeling van de middelen die we nodig hebben om nieuwe producten, diensten en expertisen te ontwikkelen en het vraagt kostenbeheersing en kostenreductie waar dat mogelijk is." Eduniek wil de scholen 'full service' kunnen bieden. De dienstverlening van Eduniek zal op alle beleidsterreinen van scholen worden gericht, met uitzondering van de huisvesting. Bas de Koning: "Daarbij komt dat scholen en schoolbesturen steeds deskundiger worden. Zij stellen hogere eisen, hebben specialistischere vragen en wensen meer toegevoegde waarde. Als Eduniek kunnen we in die nieuwe vragen investeren en bovendien beter nieuwe markten en doelgroepen bedienen, met name met betrekking tot het voortgezet onderwijs, schoolbesturen, zorg en voorschoolse activiteiten."

Inspelen op veranderingen

Eduniek wil vooral in vernieuwingen investeren omdat zij zich de opdracht heeft gesteld zo goed mogelijk op veranderingen in het onderwijs en de samenleving in te spelen. Bas de Koning: "De samenleving vraagt een enorme bijdrage van het onderwijs. De school kan als geen andere voorziening in de samenleving een bijdrage aan sociale integratie leveren. Denk bijvoorbeeld aan de discussie over normen en waarden, veiligheid, de afstemming tussen zorg en onderwijs en de afstemming tussen jeugdbeleid, vrije tijd en onderwijs. Voor het onderwijs is dit de grootste opdracht en uitdaging in de komende decennia." Inspelen op veranderingen in het onderwijs en de samenleving betreft bijvoorbeeld ook de ICT op scholen. "Kinderen leren anders," zegt De Koning, "via andere wegen en met andere middelen dan vroeger. Het Nieuwe Leren en de rol van internet en computerprogramma's vragen een andere aanpak en organisatie in de klas, een andere rol van de leerkracht én een andere rol van onze adviseurs." Niet in de laatste plaats zal Eduniek op veranderingen in de sturingsfilosofie vanuit de rijksoverheid moeten inspelen. "Scholen worden steeds meer zelf verantwoordelijk voor hun opbrengsten en worden steeds meer zelf risicodrager," aldus De Koning. "Dit leidt tot veranderingen op het gebied van het kwaliteitsbeleid, het personeelsbeleid en het financieel beleid. Eduniek zal vooral ook op die gebieden de beste expertise bieden."

Bureaucratisch?

De suggestie dat de nieuwe organisatie erg groot en dus misschien wel bureaucratisch zal worden, wijst Bas de Koning van de hand. Hij zegt: "De opvattingen over schaalgrootte in het onderwijs variëren sterk en hebben vaak meer met meningen dan met feiten te maken. Enkele jaren geleden werden scholen min of meer tot schaalvergroting gedwongen. Groot was goed, in ieder geval beter. Nu lijkt de heersende opvatting weer te worden dat klein beter is. Uit recent onderzoek blijkt echter dat er tussen groot en klein weinig kwaliteitsverschil is - de grote scholen lijken het iets beter te doen. Van groot belang is dat ook binnen een grote organisatie de menselijke maat behouden blijft en dat kan. Eduniek blijft met de vertrouwde accountmanagers werken. Via deze vaste contactpersoon kunnen alle contacten direct tot stand worden gebracht. Veel scholen werken daarnaast met een vaste leerlingbegeleider, want dat kan ook. En Eduniek blijft haar activiteiten vanuit de bekende locaties doen, in Amersfoort, Maartensdijk en Utrecht. Daar zitten de mensen die de scholen en hun omgevingen kennen."

Commercieel?

De veronderstelling dat Eduniek zich tot een (te) commerciële organisatie zal ontwikkelen, wijst De Koning eveneens af. "Natuurlijk is het nodig dat we bedrijfsmatig verantwoord werken," zegt hij. "Geen klant of subsidiënt wil meer betalen dan nodig is. Gezien de ideële doelstelling van Eduniek zou dat ook niet terecht zijn. Maar een commerciële organisatie wil winst maken en die winst aan de eigenaren of aandeelhouders van de organisatie uitbetalen. Daarvan zal bij Eduniek nooit sprake zijn. Als er een batig saldo is, wordt dat voor de ontwikkeling van diensten en producten gebruikt en komt het dus weer ten goede aan de dienstverlening. Eduniek is een maatschappelijke onderneming, wil in haar diensten aan de klanten toegevoegde waarde leveren en ontleent zijn belang aan het grote maatschappelijk belang van de scholen. Onze idealen liggen niet bij geld verdienen," aldus Bas de Koning tot slot, "maar bij kinderen en scholen en bij de bijdragen die wij in dat kader aan de samenleving kunnen leveren."

Verschenen in: Eduniek Info (2005)

Peter van Steen, tekstschrijver, info@petervansteen.nl