Een gunstig perspectief voor de toepassing van EPS

Gevraagd naar de belangrijkste ontwikkelingen voor Unidek in de afgelopen vijf jaar, moet Hendrik van Dijk toch nog even diep nadenken. Er is immers zo veel in beweging geweest - op alle fronten hebben zich ontwikkelingen voorgedaan. Uiteindelijk noemt hij, om te beginnen, de verdubbeling van de productie bij Unipol in Oss, "en in de toekomst zou het weleens een vervijfvoudiging kunnen zijn, de infrastructuur is er voor aanwezig," aldus Van Dijk. In de fabriek van Unipol wordt van vloeibaar styreen, pentaan en chemische middelen 'EPS-granulaat' gemaakt. Dit zijn de korrels waarvan Unidek geëxpandeerd polystyreen, EPS, maakt.

Bretten en Burkhardtsdorf

Als tweede ontwikkeling noemt Van Dijk de start van de productie in Duitsland. In Duitsland nam Unidek per 1 april 1998 de EPS-activiteiten van de firma Gebr. Roesler GmbH in Mühlacker volledig over. Deze werkmaatschappij kreeg de naam Unidek Dämmtechnik GmbH. In de omgeving van Mühlacker, in Bretten, werd in het voorjaar van 1999 een nieuwe EPS-fabriek van 22.000 m2 in gebruik genomen. In 2000 kan daar ongeveer 1 miljoen m3 EPS worden geproduceerd. Daarnaast richtte Unidek samen met de in Burkhardtsdorf gevestigde firma Schüngel-Chemie Burkhardtsdorf GmbH per 1 mei 1998 een nieuw EPS-productiebedrijf op, Schüngel Dämmtechnik GmbH genaamd. Deze werkmaatschappij heeft de activiteiten van Schüngel GmbH & Co. Dämm- und Isolierstoffe KG op het gebied van EPS overgenomen. De huidige productiecapaciteit bedraagt circa 250.000 m3 EPS per jaar. In Duitsland beschikt Unidek overigens al sinds 1983 over een verkoopvestiging, Unidek Vertrieb GmbH in Bremen, die zowel de markt in Duitsland als die in Zwitserland bewerkt.

Groot aanpakken

Hendrik van Dijk: "Vroeger hadden we een groot deel van het Ruhrgebied en een stukje van Oost-Duitsland, maar het zuiden en het oosten van Duitsland was voor onze producten transporttechnisch eigenlijk te ver. Nu kunnen we met onze drie productiebedrijven heel Duitsland bestrijken. De twee bedrijven in Duitsland maken nog niet zo'n uitgebreid assortiment als het productiebedrijf in Gemert, maar de meer kostbare producten die we in Gemert maken, kunnen over een grotere afstand worden vervoerd. De goedkopere bulkproducten worden daar gemaakt." Van Dijk noemt deze productie in Duitsland voor Unidek van essentieel belang. Hij zegt: "In de toekomst zullen alleen de grotere bedrijven, waar de krachten gebundeld zijn, kunnen overleven. Net als in andere branches geldt dat uiteraard ook voor polystyreen. Polystyreen is niet een product wat uitsluitend plaatselijk kan worden afgezet. Natuurlijk zullen er altijd wel bedrijfjes aan de staart blijven bungelen die, met een specialiteit, van de kruimels leven die de grotere laten liggen. Maar die bedrijven doen niet meer mee in het grote gebeuren. Zodra je van Nederland afhankelijk bent, of zelfs van Europa, dan zul je het groot moeten aanpakken om te blijven overleven."

Te veel regeltjes

Voor Unidek is de continuïteit van het bedrijf, en niet het maken van winst, de belangrijkste bedrijfsdoelstelling. Omdat Van Dijk voor die continuïteit expansie noodzakelijk acht, kijkt hij ook naar de mogelijkheden in andere landen, bijvoorbeeld in Polen en Frankrijk. De vergunningenstelstels in veel landen op het gebied van bouwen, verhinderen het echter om over de reële mogelijkheden op korte termijn zeer enthousiast te zijn. "Als je het over de Europese eenwording hebt," zegt Hendrik van Dijk, "dan moet ik toch constateren dat Nederland het tolerantste land in Europa is. De Belgen, Fransen en Duitsers doen er alles aan om ons Hollanders buiten de deur te houden. Dat gebeurt dan onder het mom van regeltjes en wetgeving, maar ik heb vaak het idee dat ze de regeltjes zelf maken, want echte wetgeving zie je maar heel weinig. Een buitenlander die in Duitsland wil gaan bouwen, moet meteen vijfentwintig procent van de opdrachtsom naar de fiscus storten. Als hij aan alles heeft voldaan, krijgt hij het pas op z'n vroegst over een jaar terug. Dat is een nieuwe regeling. Ondertussen kan elke Duitser, Belg en Fransman hier zo maar binnenwandelen. Sterker nog, we verplichten ons in Nederland om internationaal te laten inschrijven, zonder dat er voorwaarden aan verbonden zijn. Zo gauw je dat in Duitsland wilt doen, dan krijg je om te beginnen nauwelijks de kans en als je die kans al krijgt, dan wordt er met twee maten gemeten. Dat is het grootste probleem waar de meeste aannemers mee zitten. Ze worden afgerekend op regeltjes die van tevoren niet bekend zijn. Ik vind dat een slechte ontwikkeling."

Bij uitstek het beste

Hendrik van Dijk vindt echter dergelijke remmende factoren veel minder interessant dan alle positieve ontwikkelingen op het gebied van EPS en volgens hem zullen dat er nog vele zijn. "Voor de prestaties die het levert krijgt EPS nog veel te weinig waardering," zo benadrukt hij. "De constructieve eigenschappen, de isolatiewaarde en de prijs maken EPS gewoon bij uitstek het beste product op het gebied van isoleren en bouwen." Van Dijk ziet onder meer belangrijke nieuwe ontwikkelingen in de toepassing van EPS in de weg- en waterbouw. Hij zegt: "Wanneer je wegen gaat bouwen op minder draagkrachtige gronden, dan wordt het natuurlijk evenwicht in de grond onder die wegen verstoord. Om dat evenwicht te herstellen, gaan we EPS gebruiken. Op dit moment lopen er al projecten van tienduizenden en zelfs honderdduizenden kubieke meters en dat zal alleen maar toenemen. Ik voorzie dat in de komende jaren in Nederland gigantische projecten met EPS in de grond worden gerealiseerd." Daarnaast verwacht Van Dijk dat gebouwen in Nederland in de toekomst nog beter zullen moeten worden geïsoleerd. Was de Rc-waarde vroeger 1,5 m2K/W, nu is die 2,5 en men werkt al met cijfers van 3 en 3,5. Voor de toekomst wordt gedacht aan Rc-waarden van 4 à 5. Van Dijk: "Als je die range ziet, dan moet je met een toename van de isolatiewaarde ook evenredig in de dikte denken. Dat betekent dus een verdubbeling van de isolatiedikte en dus een verdubbeling van onze omzet. Zo simpel is dat. Op dit moment zweeft er 2,8 à 3 miljoen kuub EPS op de markt in Nederland en ik denk dat daar in ieder geval nog dertig à veertig procent bij komt."

Funderingsbekisting

Hendrik van Dijk ziet daarnaast nog belangrijke ontwikkelingen in de de toepassingsmogelijkheden van EPS. Een mooi voorbeeld daarvan is de funderingsbekisting van EPS. Deze werd in 1999 door Unidek op de markt gebracht. "Deze toepassing is 'isoleren en bouwen in één' ten voeten uit," zegt Van Dijk. "Wij leveren isolerende EPS-bekistingen die nadat ze vol beton zijn gestort gewoon in de grond blijven zitten. Vroeger was de fundering altijd een koudebrug vanuit de grond, want je kunt natuurlijk niet op EPS of een ander schuim bouwen. Die koudebruggen horen met deze bekisting voor honderd procent tot het verleden. Met name in gebieden waar er veel vocht is, in polders bijvoorbeeld, sluit je daarmee de kans op schimmels, met name bij de vloeren, een stuk uit." Van Dijk verwacht veel van dit nieuwe product van Unidek, hoewel hij natuurlijk heel goed weet dat het lang kan duren voordat de markt voor een dergelijke ontwikkeling helemaal rijp is. "De architecten en de aannemers moeten het weten, het personeel moet ermee leren werken en voordat het dan wordt voorgeschreven en in de bestekken zit, zijn we weer een paar jaar verder," zo zegt hij.

Nog ideeën genoeg

"Verder heb ik nog een stuk of wat ideeën voor ontwikkelingen," zegt Hendrik van Dijk tot slot, "met name ook op het gebied van beganegrondvloeren. Maar ook in de verpakking en de recycling zullen zich nog de nodige ontwikkelingen voordoen. Voor EPS is er daarom in zijn algemeenheid een zeer gunstig perspectief!"

Verschenen in: Special Magazine van Revue Arts, 1999

Peter van Steen, tekstschrijver, info@petervansteen.nl