Koploper willen zijn in post, express en logistiek

In de kerngebieden van TNT Post Groep zoekt het bedrijf voortdurend naar mogelijkheden om zich door middel van acquisities te versterken, zoals nu met nadruk in Azië, waar potentiële overnamekandidaten door de crisis aanmerkelijk goedkoper zijn geworden. "Hoewel er tot nu toe geen bewijs is dat er veel van die bedrijven op de markt komen!" aldus Scheepbouwer. "Toch blijven we wel naar mogelijkheden zoeken om onze posities daar te versterken. In Zuid-Oost-Azië zou dat tot op zekere hoogte ook moeten kunnen, maar in China eigenlijk niet en in Japan ook amper. Dat zijn markten die door andere 'drivers' worden geregeerd en gedicteerd dan gewoon de waan van de dag. In China is er geen bedrijf wat 'domestic' een 'time guaranteed service' aanbiedt. Wij zijn daar goed in en dat willen wij dus doen. Omdat je in China niets zonder een partner kunt beginnen, hebben we die voor express, voor transport en voor logistiek, maar we zouden daar eigenlijk op grotere schaal van de grond moeten komen. Dat is niet gemakkelijk, de molens draaien daar heel langzaam." En over Japan zegt Scheepbouwer: "Japan wordt gedomineerd door Japanse bedrijven die er in principe niet op zitten te wachten om met bedrijven van buiten samen te werken. Als ze dat al doen, dan gaat het heel dikwijls niet goed. Zie een aantal samenwerkingsverbanden - laat ik het daar maar op houden."

Beleid per sector

TNT Post Groep is momenteel actief in 200 landen: in de eigen kerngebieden Europa, Azië, Oost-Afrika en Australië, met daarnaast een 'satellietnetwerk' voor de bediening van internationale klanten in de rest van de wereld, met name Noord- en Zuid-Amerika. In Zuid-Amerika heeft het bedrijf wel belangrijke posities in Chili en Argentinië, maar niet in de overige landen. In Noord-Amerika is TNT Post Groep alleen actief in 'international business' en niet in 'domestic business'. Het acquisitiebeleid van TNT Post Groep met het oog op de versterking van deze internationale posities is verschillend voor de drie sectoren waarin het bedrijf actief is. Scheepbouwer: "In post zijn we klein, want we zijn maar een klein landje. Wij hebben nu zo'n acht miljard omzet, maar de Duitse post heeft er dertig en dat is veel geld. Dus op dat gebied zouden we zo snel mogelijk moeten zien te groeien door overnames en samenwerkingsverbanden. Binnen de EU is afgesproken dat de postmarkten in Europa op 1 januari 2003 worden geliberaliseerd, al of niet met twee verschillende snelheden voor Noord- en Zuid-Europa. Daarbij is opgemerkt dat in het jaar 2000 nog eens gekeken wordt of dat nog steeds een relevante datum is. Ik hoor de grote landen nu al roepen dat het natuurlijk wel een beetje snel is en of we dat niet zouden moeten vertragen. De rest van de landen hobbelt gewoon met de grote landen mee, waaronder helaas ook Nederland, en ik denk dus dat er aan die afspraak wel gesleuteld gaat worden. Dat is voor ons een tegenvaller, omdat we dan minder snel in het buitenland in post kunnen uitbreiden." Vanzelfsprekend wacht TNT Post Groep deze ontwikkelingen niet gelaten af. Nu al worden in de landen waar het bedrijf actief is, netwerken opgekocht die, als het moment daar is, geschikt moeten zijn voor de bezorging van geadresseerde post. "De liberalisering van de postmarkten is een van de grootste kansen voor ons bedrijf," aldus Scheepbouwer. "Post is waar we vandaan komen en wat we in Europa het beste kunnen. We hebben gewoon bewezen dat we daar meer rendement en een betere kwaliteit uit kunnen halen dan enig ander postbedrijf. De bedrijfstak is nog heel gefragmenteerd, dus als wij daar als eerste in kunnen zitten, dan kan dat een grote kans betekenen."

Domestic in Amerika?

Op het gebied van expressdiensten behoort TNT Post Groep mondiaal tot de vier marktleiders. FedEx, UPS en DHL zijn de drie concurrenten. Scheepbouwer: "Wij moeten ervoor zorgen dat we onze positie in Europa, waar we nummer één zijn, consolideren en dat we onze positie in Azië, waar de vier 'global players' even groot zijn, uitbouwen. Daarnaast moeten we een keer een opvatting over Amerika hebben. Op dit moment zitten we daar met ons internationaal bedrijf, maar wat doen we met de 'domestic' markt in Amerika? Is het nodig om daar in te zitten of niet? Als het nodig is, dan is dat duur, dat is een ding wat vaststaat." Scheepbouwer stelt echter dat de omzet van TNT Post Groep aan de expresskant ook zonder penetratie in de binnenlandse Amerikaanse markt nog aanmerkelijk kan groeien. Hij zegt: "Er zijn allerlei positieve ontwikkelingen die gaan helpen om de expressindustrie te ontwikkelen. Als je naar Europa kijkt en je neemt het Amerikaanse model, dan zitten we nu op het niveau van 1986 in Amerika. Er zou dus zeker nog tien jaar van snelle groei moeten komen. Dit wordt gevoed door het wegvallen van de Europese grenzen, Europa één continent, de euro, dat gaat allemaal helpen. Bovendien is Europa op zich een kleinere landmassa dan Amerika, met meer mensen en meer bedrijven. Dus voor ons liggen daar nog heel veel mogelijkheden."

Behoorlijk meefluiten

De situatie in de logistiek, de derde sector, is weer heel anders dan bij post en express. In de eerste plaats worden logistieke activiteiten nog maar voor een heel klein deel uitbesteed - de meeste bedrijven doen het werk nog zelf - en in de tweede plaats zijn er veel aanbieders van logistieke dienstverlening. Geen enkele partij heeft dus meer dan een paar procent van de markt, "maar in het werk dat wordt uitbesteed, zijn wij een van de grotere en fluiten we een behoorlijk wijsje mee," aldus Scheepbouwer. "De logistieke markt is nog oneindig groot en als die tot ontwikkeling komt, dan zouden wij heel kansrijk moeten zijn. Wij verwachten dat dat de komende vijf tot tien jaar in een hoog tempo zal gaan, niet met vijftien à twintig procent groei per jaar, maar met misschien nog wel veel meer. Je ziet de concepten van uitbesteden in verschillende bedrijfstakken aanslaan en er zijn nog heel veel bedrijfstakken waarin de logistiek nog niet wordt uitbesteed. Als een van de grotere zijn wij toch in de positie om op dit moment te zeggen: komt u maar, we doen deze activiteiten in vijfentwintig landen, dus we kunnen u internationaal adequaat bedienen." Scheepbouwer benadrukt dat het in de logistiek aankomt op kennis van de bedrijfstak waarin de dienstverlening plaatsvindt. Specialisatie is dus geboden. TNT Post Groep heeft die kennis ten aanzien van de automobielindustrie, de elektronische industrie en - sinds de overname van het Italiaanse bedrijf Technologistica in februari 1999 - ook in de retail. "Wij denken dat we voorlopig in deze drie bedrijfstakken voldoende werk kunnen vinden om een hele sterke groei door te maken - tot we koploper zijn!" aldus Scheepbouwer.

Verschenen in: Financial HighLights van Revue Arts, 1999

Peter van Steen, tekstschrijver, info@petervansteen.nl