Nog wel een aantal jaren een straf tempo van groei

Koninklijke Ahold omvat, naast enkele grootverbruik- en productiebedrijven, in totaal 3.600 winkels in Europa, de Verenigde Staten, Latijns Amerika en Azië. De onderneming realiseerde in 1998 een nettowinst van 1,2 miljard gulden bij een jaaromzet van 58,4 miljard gulden. Ahold heeft wereldwijd 280.000 medewerkers en wekelijks ruim 25 miljoen klanten. In Nederland heeft Ahold circa 1.750 winkels (waaronder Albert Heijn, Gall & Gall en Etos), in de Verenigde Staten ruim 1.000 winkels (waaronder Stop & Shop, Giant Food en Tops Markets), in overig Europa ruim 420 winkels (in Portugal, Tsjechië, Spanje en Polen), in Latijns Amerika 300 winkels (in met name Brazilië, Argentinië en Chili) en in Azië ruim 140 TOPS supermarkten (onder meer in China, Thailand, Singapore en Maleisië).

Straks op de voorste bank

In Azië, om met dit risicogebied te beginnen, realiseerde Ahold in 1998 een jaaromzet van 903 miljoen gulden. "Dat is minder dan twee procent van onze omzet," zegt Van der Hoeven, "en het relatieve belang van onze business daar is dus zeer beperkt. Wel is het zo dat wij in Azië een negatief resultaat hebben en in 1998 is dat niet beter geworden. Voor een deel was dat voorzien; in een start-up-fase, waarin je de business min of meer van de grond af aan moet opbouwen, heb je altijd een aantal jaren aanloopverliezen. Maar de omvang daarvan is wat groter als gevolg van de crisis en van het terugvallen van de koopkracht in de landen waarin we opereren. We hebben nog steeds de doelstelling om volgend jaar 'break even' te halen. Dat is een ambitieuze doelstelling, maar daar werken we hard aan." Op termijn echter liggen er volgens Van der Hoeven kansen in de problemen en hoeft de Azië-crisis voor Ahold niet alleen negatief uit te pakken. Hij zegt: "Het perspectief voor de toekomst is misschien verbeterd doordat we in Azië acquisities hebben kunnen doen die zonder deze crisis wellicht niet mogelijk waren geweest. We zijn bij wijze van spreken achterin de bus binnengekomen en proberen gewoon op de voorste bank te zitten op het moment dat de bus weer gaat rijden."

Hoe het in de winkels uitpakt

De belangen van Ahold in Zuid-Amerika zijn groter dan de belangen in Azië. In Zuid-Amerika is Ahold mede-eigenaar van de Braziliaanse supermarktketen Bompreço, de Argentijnse supermarktketen Disco en de Chileense supermarktketen Santa Isabel. Deze laatste keten heeft ook winkels in Peru, Paraguay en Ecuador. In 1998 werd in Zuid-Amerika een omzet gerealiseerd van 4,7 miljard gulden. Ahold is met name in Brazilië redelijk groot en dan vooral in het noordoosten van het land. Dit gebied heeft economisch een achterstand ten opzichte van het zuiden en kon in de afgelopen jaren een goede groei maken. "De totale macrostatistieken van Brazilië zijn op ons niet van toepassing," zegt Van der Hoeven. "We hebben daar vorig jaar een heel goed jaar gehad, met sterke omzettoenames en goede resultaten. In de ketens die we hebben overgenomen, hebben we een belangrijke herstructurering doorgevoerd en dat gaat goed. Ik denk dat we in Brazilië nog een verdere resultaatsverbetering in real kunnen realiseren. De vertaling daarvan naar guldens of dollars is door de devaluatie van de real natuurlijk sterk beïnvloed, maar wij zijn in feite simpele kruideniers en kijken toch met name hoe dat in de winkels uitpakt." Van der Hoeven zegt over Brazilië gematigd positief te zijn ("maar dat kan ook puur naïviteit zijn") en daarom het acquisitiebeleid aldaar nu niet te zullen aanpassen. "We hebben dat in Azië wel gedaan, maar we blijven in Zuid-Amerika gewoon nadrukkelijk kijken naar verdere mogelijkheden. Op korte termijn zijn we wat optimistischer over Zuid-Amerika dan over Azië. Het is wel zo dat de omzet in Argentinië en Chili wat aan de zwakke kant is, maar de onderliggende resultaten zijn niet slecht," aldus Van der Hoeven.

Stabiel consumentenvertrouwen

Volgens Van der Hoeven is door de verschillende recessies in de wereld wel enige terughoudendheid bij consumenten ontstaan, maar zijn er op dit moment geen duidelijke tekenen van een echt inzakkend consumentenvertrouwen. "Dat is relatief stabiel," zo zegt hij. "We zien natuurlijk dat de twee grote economische blokken, Amerika en Europa, relatief niet zo beïnvloed worden door de crises elders in de wereld. Er zijn wel wat psychologische effecten, maar daar raakt men langzamerhand ook wel aan gewend. De pure onderliggende economische invloeden zijn relatief beperkt. En zolang die twee blokken zich redelijk stabiel blijven ontwikkelen, kan er in de wereld om ons heen af en toe wel wat gebeuren, maar dat heeft dan geen dramatische impact." Natuurlijk zou een totale daling van het consumentenvertrouwen geen positief effect op de resultaten van Ahold hebben, maar Van der Hoeven benadrukt dat het negatieve effect daarvan toch heel beperkt zou blijven. Hij zegt: "Degenen die daar direct het meeste last van hebben, zijn de producenten en leveranciers van de grote consumentenartikelen zoals auto's, ijskasten, radio's en televisies. Die koopmomenten worden uitgesteld. Maar iedereen zal begrijpen dat de effecten op 'food' per definitie minder groot zijn. Voor ons zit er zelfs nog een positief effect aan. Mensen gaan minder uit eten, en meer thuis, en in die markt zijn wij natuurlijk sterker. Enige druk op de marge zal er wel zijn doordat men de duurdere artikelen wat sneller laat liggen, maar we hebben dat in het assortiment naar de onderkant afgedekt door ook producten op de schappen te hebben die zeer concurrerend zijn met de 'discounters'. Als je alles bij elkaar optelt, heeft een afnemend consumentenvertrouwen dus wel een licht negatief effect, maar aanmerkelijk minder dan in andere sectoren."

Straf tempo van groei

Doorgaan op de ingeslagen weg, ondanks wat zich in de wereld voordoet, lijkt voor Koninklijke Ahold het juiste toekomstperspectief. In maart 1999 nog kondigde het bedrijf de Amerikaanse acquisitie aan van Pathmark, een supermarktketen met 7,4 miljard gulden omzet. De keten versterkt met name de positie van Ahold in New York City, Long Island, New Jersey en in Philadelphia en omgeving. Van der Hoeven: "In ons vakgebied vinden er gigantische concentraties plaats. Ieder dag dienen zich geweldige mogelijkheden aan voor interessante, goede acquisities en voor allerlei goede proposities voor investeringen. Wij hebben daar helemaal geen gebrek aan. Daarom denken we, voor zover we dat nu kunnen overzien, dat we nog wel een aantal jaren op dit straffe tempo van groei kunnen blijven zitten. Natuurlijk behoren we in zekere zin al tot de grotere jongens, maar desondanks voorzien we nog steeds een groei die aanmerkelijk meer dan gemiddeld zal zijn. Ik denk dat dat ook komt door de manier waarop we onszelf hebben georganiseerd. We trekken in toenemende mate profijt van schaalgroottevoordelen en van de kennisuitwisseling binnen het bedrijf. Daardoor kunnen we overal in de wereld van elkaar leren en op zich iedere operatie weer versterken. Overigens voorzie ik geen belangrijke toename van het aantal landen waarin we actief zijn. In de landen waar we nu zitten, en dat geldt dan vooral voor de Verenigde Staten, hebben we nog heel veel werk te doen en zullen we onze activiteiten nog aanzienlijk kunnen uitbreiden."

Verschenen in: Financial HighLights van Revue Arts, 1999

Peter van Steen, tekstschrijver, info@petervansteen.nl