"Fragmentatie in de sector kan een groot obstakel zijn"

De VECAI was vroeger een vereniging van exploitanten en machtiginghouders van centrale antenne-inrichtingen, maar vanzelfsprekend is die aanduiding inmiddels verouderd. De 'ondertitel' van de VECAI luidt nu Vereniging van Exploitanten van Omroep- en Telecomnetwerken. Deze naamswijziging heeft deel uitgemaakt van het omvormingsproces binnen de VECAI, dat in het begin van 1997 in gang is gezet. Het doel daarvan is van de VECAI een pro-actieve, moderne brancheorganisatie te maken. Allereerst werd daarvoor een bestuurlijke omvorming tot stand gebracht. Gemeenten en machtiginghouders hebben in dat kader afscheid van de VECAI genomen, waarna uitsluitend nog kabelbedrijven zelf lid waren. Deze kregen vervolgens meer invloed op het beleid van de VECAI, doordat aan de zes grootste bedrijven een kwaliteitszetel in het bestuur werd gegeven. Dit zijn de bedrijven Palet, Eneco, Casema, Castel, Telekabel en A2000. Toine Maes werd algemeen directeur van de VECAI in september 1997, met als belangrijkste taak het omvormingsproces verder gestalte te geven. Op het bureau van de VECAI in Den Haag werken nu in totaal twaalf medewerkers. Er zijn ongeveer zestig exploitanten van omroep- en telecomnetwerken lid van de VECAI. Gezamenlijk bedienen zij 99% van de markt.

Totaalpakketten op maat

De omvorming van de VECAI was door de turbulente ontwikkelingen in de wereld van de kabel noodzakelijk geworden. Deze ontwikkelingen betreffen niet alleen de samenstelling van radio- en televisiepakketten, maar met name ook de verbreding van het dienstenpakket naar data- en telecommunicatiediensten en Internet. "Totaalpakketten voor communicatie op maat," zegt Toine Maes, "dat is de grootschalige ontwikkeling die achter dit alles zit. Diverse bedrijven vanuit verschillende disciplines werpen zich op om het communicatiebedrijf voor de huiskamer te worden. Natuurlijk is dat op dit moment vooral nog een voortrekkersrol van de grote leden, maar ik ben ervan overtuigd dat de rest daarin zal volgen. Misschien kunnen ze dat niet allemaal volledig op eigen kracht, maar dan zullen ze dat samen met andere bedrijven doen, al of niet na een fusie of een overname. Ik denk dat binnen twee à drie jaar zeventig procent van onze leden zo ver zal zijn en binnen vijf jaar zelfs negentig procent." De VECAI zal haar leden bij dit alles ondersteunen door de organisatie van training, scholing, marktonderzoek en marktontwikkeling. Bij deze dienstverlening wordt onderscheid gemaakt tussen grote en kleinere leden. De kleinere leden hebben binnen de VECAI een eigen platform waar ze met alle nieuwe ontwikkelingen kennis kunnen maken.

Imago van de kabel

Een belangrijke taak van de VECAI is vooral ook gelegen in een imagoverbetering ten aanzien van het kabelproduct. Nog steeds beschouwen veel Nederlanders de doorgifte van radio- en televisiesignalen als een vanzelfsprekende nutsvoorziening èn als de enige dienst van de kabelmaatschappij. Veel Nederlanders weten niet van welke kabelexploitant zij diensten afnemen en welke diensten door dat bedrijf nog meer worden aangeboden. Om hierin verandering te brengen is de VECAI in november 1998 met een grootschalige imagocampagne gestart in de vorm van televisiecommercials. Deze commercials laten op een humoristische manier zien dat de consument wat het radio- en televisiepakket betreft, een behoorlijk grote keuze uit verschillende programma's heeft en dat die programma's met een hoge mate van kwaliteit bij de klant thuis worden afgeleverd. Toine Maes: "Met deze commercials willen we in de eerste plaats de kabelbedrijven in Nederland goed positioneren en bekendheid geven. Ze zijn gericht op een bewustwording dat het de kabelbedrijven zijn die al die mooie radio- en televisieprogramma's bij de consument thuisbrengt. Het gaat erom dat het kabelbedrijf er voor de consument is, nu nog vooral om radio en televisie in huis te brengen, maar in de toekomst om allerlei vormen van communicatie aan te bieden, in totaalpakketten op maat."

Relatie met de consument

"Als een bedrijf een breed pakket aan diensten wil aanbieden," zo vervolgt Maes, "dan zal het ook aanzienlijk meer aandacht aan de relatie met de consument moeten besteden. De organisatie moet daar op verschillende manieren aan worden aangepast. Natuurlijk moet er technische know-how in huis zijn, maar vervolgens ook de kennis over het verkopen van de producten. Daarom zie je binnen de kabelbedrijven duidelijke accentverschuivingen naar marketing en klantenrelatie. Met name de grote bedrijven zijn bijvoorbeeld allemaal bezig met het opzetten van call-centers en helpdesks. Ook worden nieuwe medewerkers en managers in dienst genomen, die anders tegen het bedrijf aankijken en goed met hun omgeving weten om te gaan. Die slag wordt op dit moment in een behoorlijk hoog tempo en in volle hevigheid gemaakt. Veel bedrijven zijn daardoor in turbulentie en maken interne reorganisaties door. Vroeger was in deze 'nutsbedrijven' zekerheid bijna verzekerd, maar het enige dat nu nog zeker lijkt, is dat het allemaal gaat wijzigen. En dat er concurrentie komt. Men zal dus behoorlijk de poot aan moeten spelen om in die concurrentieslag een aantrekkelijke marktpartij te worden. En dat is een instelling die je echt moet verwerven, want die heb je niet meteen vanuit het traditionele kabelbedrijf."

Kracht van het collectief

Juist omdat veel kabelbedrijven momenteel intern worden gereorganiseerd en dus de focus op zichzelf hebben gericht, ontbreekt het soms in de sector, zo vindt Maes, aan collectieve kracht. Hij benadrukt het belang van collectiviteit, met name bij het verwerven van grootschalige opdrachten. Als voorbeeld daarvan noemt hij het project KennisNet van het Ministerie van Onderwijs & Wetenschappen, een groot Internetproject dat op de scholen in Nederland is gericht. Onder meer door de inzet van de VECAI is de pilot van dit project gegund aan de kabelsector en naar alle waarschijnlijkheid zal ook het vervolg daarop door de kabelbedrijven mogen worden uitgevoerd. Toine Maes: "De VECAI kan het cement zijn waar de leden zich aan kunnen hechten, zodat uiteindelijk een stevig huis kan worden gebouwd. Richting opdrachtgevers kan zo het vertrouwen worden gewekt dat hier een sector staat die dergelijke projecten succesvol kan uitvoeren. Daarvoor is het nodig dat de collectiviteit de kracht uitmaakt en ik vind dat we die kracht van het collectief nog onvoldoende gebruiken. Ik merk in gesprekken met dienstenaanbieders, banken, verzekeraars, programma-aanbieders, dat men vaak de versnipperdheid en de fragmentatie binnen de sector ziet als een obstakel om grote projecten voor elkaar te krijgen. Uiteindelijk zullen we daarom op cruciale momenten de kracht van het collectief in moeten zetten om bepaalde zaken tot stand te brengen. Iedereen is in de sector met zichzelf bezig en gezien de omslag die men moet maken is dat ook niet verwonderlijk. Maar juist in dit soort fasen moeten zaken waar ook de grote bedrijven nog net even te klein voor zijn, collectief tot stand worden gebracht. Ik denk dat de inzet op dat gebied groter moet zijn om daar gezamenlijk een succes van te kunnen maken!"

Verschenen in: Special Magazine van Revue Arts, 1998

Peter van Steen, tekstschrijver, info@petervansteen.nl