"Continuïteit waarborgen is onze belangrijkste opdracht"

"Onze 'core business' is de beheersing van het medische-aansprakelijkheidsrisico in alle facetten," aldus Peter Kamp. "We hebben veel aandacht voor preventie en claimbehandeling en zorgen dat de leden een goede verzekering hebben en houden. De continuïteit waarborgen is eigenlijk onze belangrijkste opdracht. Kunnen Centramed en MediRisk als onderlinge waarborgmaatschappijen die continuïteit niet waarborgen, dan is Leiden in last, want de commerciëlen verzekeren dit risico niet meer. Dan zou er dus geen verzekeringsmogelijkheid meer zijn. We moeten daarom goed op ons tellen passen, want doen we dat niet, zo heeft de praktijk geleerd, dan gaat het niet goed."

Hoge eigen risico's

Het verzekeren van medische aansprakelijkheid is een vak apart. Centramed heeft er dan ook een eigen invulling aan gegeven. "Het kenmerk van medische aansprakelijkheid is de hoge schadefrequentie," legt Peter Kamp uit. "Het aantal claims per jaar bij een normale portefeuille bedraagt meestal maar een klein percentage, bijvoorbeeld gemiddeld twee claims op elke honderd of elke duizend verzekeringen. In onze portefeuille echter heeft elk ziekenhuis gemiddeld tien claims per jaar. We weten niet wat voor soort claims er komen en bij welke instelling het er vier of dertien zullen zijn, maar dat gemiddelde is bijna een zekerheid. Nu zouden we voor de financiële gevolgen daarvan een premie kunnen gaan vragen, maar voor die doorgaande schadelast is dat niet zinvol. We zouden dan naar elkaar geld heen en weer gaan schuiven, wat alleen maar geld kost en ook nog eens 7,5 procent assurantiebelasting. Daarom werken we met hoge eigen risico's, ter grootte van de gemiddelde schadelast van de instelling over de afgelopen drie jaar, met daarbovenop nog een opslag als marge. Dat moeten de instellingen zelf betalen. Het voordeel daarvan is, dat we niet met geld schuiven, dat we minder aan assurantiebelasting kwijt zijn én dat er voor de instellingen een financiële prikkel is om hun stinkende best te doen om hun claimfrequentie te beheersen. Daar profiteren ze immers zelf van en niet de collega-instellingen die misschien minder hun best doen. Dat is de achterliggende gedachte van de manier waarop wij werken."

Preventie

Het systeem van Centramed suggereert dat ziekenhuizen en overige instellingen zeer wel in staat zijn om het aantal claims op de aansprakelijkheidsverzekering in de hand te houden. "Ze kunnen het altijd beter doen, natuurlijk," bevestigt Peter Kamp. "In dat besef hebben we onze formule ontwikkeld, maar daar laten we het niet bij. Sinds jaar en dag hebben we daarnaast een meetsysteem voor de patiëntveiligheid. Eerst heette dat systeem de Centrameter, maar sinds de vernieuwing daarvan heet het de Centramonitor. Aan de hand daarvan kan een ziekenhuis zelf bepalen waar en hoe het zich kan verbeteren. Daartoe werken we met 'benchmarks' en 'best practises', waardoor een ziekenhuis kan zien waar het tekortschiet en bij welk collega-ziekenhuis het te rade kan gaan om te kijken hoe het beter kan. Zo kunnen we de instellingen met behulp van de Centramonitor aan informatie helpen, aan de hand waarvan zij zelf hun processen kunnen verbeteren." De Centrameter en de Centramonitor hebben niet aantoonbaar tot een daling van het aantal claims geleid, maar wel kan worden geconstateerd dat de claimfrequentie al gedurende zo'n vijf jaar stabiel is gebleven. Daarnaast kan systeem helpen het aantal claims dat ten onrechte wordt ingediend, omdat na onderzoek blijkt dat er geen fout is gemaakt, terug te dringen. "We zijn op dit gebied nooit klaar," benadrukt Peter Kamp. "De leden zullen altijd hun best moeten en willen doen om het niveau van patiëntveiligheid op peil te hebben en te houden en waar mogelijk te verbeteren."

Producten en klanten

Hoewel de medische-aansprakelijkheidsverzekering de kern van het product is, hoort ook alle overige aansprakelijkheid die binnen de muren van de instelling tot een claim kan leiden (bijvoorbeeld claims van werknemers jegens hun werkgever of claims van bezoekers die iets is overkomen) tot de verzekering van Centramed. In het verleden is wel eens geprobeerd, met name via Nationale-Nederlanden, om de leden ook nog andere producten te gaan aanbieden, maar dat is nooit van de grond gekomen. Peter Kamp: "Je moet dan een grote organisatie bouwen en meer van hetzelfde als een commerciële verzekeraar gaan doen of je doet het op z'n janboerenfluitjes en dan lukt het niet." Voor wat betreft het ledenbestand is geen grote aanwas van ziekenhuizen te verwachten, de markt is immers zowat tussen Centramed en MediRisk verdeeld, maar wel zit nog een aantal GGZ-instellingen (voor geestelijke gezondheidszorg) bij commerciële verzekeraars, "dus daar is nog wel een halve wereld te winnen," aldus Peter Kamp. Momenteel is 35 à 40 procent van de Nederlandse ziekenhuizen lid van Centramed en hetzelfde geldt voor de GGZ-instellingen. Zaken doen in het buitenland is gelet op de grote verschillen in het aansprakelijkheidsrecht geen optie. "Verzorgingstehuizen zijn op zich wel welkom," zegt Peter Kamp, "maar we zijn niet van plan om daar een acquisitieapparaat voor op te tuigen, want van de premies die daarin omgaan, kun je zo'n apparaat niet bedruipen."

Lidmaatschap belangrijk

Centramed is sinds vorig jaar lid van de FOV. Met name de discussies en onderzoeken in het kader van Solvency II waren voor Peter Kamp aanleiding om contact te leggen met FOV-directeur Chris van Toor. Hij zegt: "Ik heb inmiddels gemerkt dat de forumfunctie en de belangenbehartiging bij de FOV met name voor de kleinere verzekeraars goed is ontwikkeld. Dat heeft mij zeer aangesproken. De FOV weet wat er speelt, heeft overal antennes uitstaan en daar kunnen wij goed gebruik van maken. Het lidmaatschap van de FOV vind ik daarom erg belangrijk!"

Kadertekst: Commercieel onmogelijk

Zo'n vijfentwintig jaar geleden moesten meer en meer commerciële verzekeraars erkennen, gelet op de onbeheersbaarheid van de schadeontwikkeling, dat het voor hen onmogelijk was om nog langer medische aansprakelijkheid in Nederland op commerciële grondslag te verzekeren. Medische aansprakelijkheid, zo was duidelijk, kon alleen nog op onderlinge basis succesvol worden verzekerd. Als eerste onderlinge ging MediRisk van start, in 1993, en een jaar later de tweede, Centramed. Deze onderlinge werd opgericht door 17 algemene ziekenhuizen, die tot dan hun aansprakelijkheidsverzekering bij Centraal Beheer hadden ondergebracht. Centraal Beheer bleef de operationele taken van Centramed uitvoeren, tot 2000, toen een samenwerkingsovereenkomst met Nationale-Nederlanden werd aangegaan. Onderdeel van deze overeenkomst was, dat de instellingen die bij Nationale-Nederlanden waren verzekerd na afloop van hun contract zich bij Centramed konden aansluiten. De meeste instellingen deden dit. Nu zijn 70 ziekenhuizen en psychiatrische instellingen in Nederland voor hun aansprakelijkheidsrisico bij Centramed verzekerd.

Verschenen in: de Onderlinge (2008)

Peter van Steen, tekstschrijver, info@petervansteen.nl