Vergeet het blauw op straat niet!

Het succes van het project Werk in Bewaking is voor een deel te danken, zo kan men veronderstellen, aan de beveiligingsvraag die na de politiereorganisatie is ontstaan. Vooral door het verdwijnen van de gemeentepolitie is er op het oog minder blauw op straat. Biedt Werk in Bewaking, en dan specifiek de toezichthouding in het openbare domein, een alternatief voor het blauw op straat? "In de praktijk is het natuurlijk een heel goed alternatief," zegt Roscam Abbing, "op deze manier kunnen we de problemen die er zijn aardig oplossen. Maar we moeten niet vergeten dat de openbare orde een kwestie is van het openbaar bestuur en dan bedoel ik dus de nationale politiek. In principe vind ik het verwerpelijk dat de nationale politiek zich op deze manier onttrekt aan een adequate financiële bijdrage richting politie om voldoende blauw op straat te hebben." Roscam Abbing rekent voor dat de begroting voor de ontwikkelingssamenwerking bijna twee keer zo groot is als de politiebegroting. Ook heeft hij berekend dat de verhouding tussen de aantallen politiefunctionarissen en beveiligingsfunctionarissen in diverse Europese landen veel gunstiger is, wat het aantal politiemensen betreft, dan in Nederland. "Onze maatschappij heeft buitengewoon weinig over voor de politie," zo zegt hij. "Het 'meer blauw op straat' wordt keurig met de mond beleden, maar in de praktijk merkt men daar weinig van. Particuliere toezichthouding is daarom een prima alternatief, maar als dat ertoe leidt dat er minder geld in de politie-organisatie wordt gestoken, dan vind ik dat een heilloze weg."

Winkels en markt

Roscam Abbing heeft 'het goede alternatief voor de problemen die er zijn' ook in de eigen gemeente ingebracht. Het project Werk in Bewaking Rijswijk is een initiatief van de gemeenteraad en past in het veelomvattende integraal veiligheidsbeleid ter plaatse. Het project is op twee objecten gericht. Allereerst is dat het winkelcentrum In de Boogaard, een groot winkelcentrum met veel openbaar gebied, waar sinds het najaar van 1995, onder regie van de politie, door zes beveiligingsmedewerkers wordt gesurveilleerd. In februari 1996 is ook de Darling Market in het project opgenomen: een exotische markt op zaterdag en zondag waar elk weekend zo'n 15.000 bezoekers op afkomen. Rondom dit evenement wordt, ook weer onder regie van de politie, door gemiddeld vier beveiligingsmedewerkers toezicht gehouden (drie op de minder drukke tijden en zes op de drukste tijden). De tien medewerkers zijn in dienst van Werk in de Veiligheidszorg BV, deze wordt voor de inzet betaald door Werk in Bewaking, de gemeente en voor een deel ook door de winkeliers en Darling Market. Dit gebeurt in een open samenwerkingsvorm en daar is dus geen aparte rechtspersoon voor opgericht.

Bottle-neck

Voordat het project in Rijswijk van start kon gaan, is er buitengewoon veel overleg voor nodig geweest. Burgemeester Roscam Abbing roemt in dat kader de inzet van landelijk projectleider Mar Burdorf, die heel wat uren gesprekken heeft moeten voeren met alle partijen in het project. Roscam Abbing: "Het punt was dat het project niet alleen een kwestie was van de gemeente, de Nederlandse Veiligheidsdienst en Werk in Bewaking, maar ook van de winkeliers. Ook de winkeliers moesten voor het toezicht een bijdrage per uur gaan leveren en dat is toch wel een 'bottle-neck' geweest. Voordat we de winkeliers een rekening voor dit toezicht konden geven, moesten zij er eerst eens goed over nadenken. Dat heeft het project opgehouden, maar per slot van rekening is die bijdrage er wel gekomen. Dat vind ik ook normaal, verstandig en bovendien van belang om een zekere gewenning op te laten treden voordat het project afloopt."

Preventief voortreffelijk

"Alle begin is natuurlijk lastig," vervolgt Roscam Abbing, "maar daar zijn we keurig doorheen gekomen. En het resultaat is tot tevredenheid van een ieder!" Hij legt uit dat er in het winkelcentrum behoorlijke problemen waren, tot en met professionele, dus goed voorbereide diefstal. "Daar moest paal en perk aan worden gesteld," aldus Roscam Abbing, "en wat ik erover hoor is dat de toezichthouders - mede door de directe relatie met de politie - goed werk doen. Er is een grote verbetering en we zijn daarom zeer ingenomen met dit project." Voor concrete cijfers is het volgens Roscam Abbing nog te vroeg. Bovendien zouden die cijfers eerst goed geanalyseerd moeten worden, omdat er meer gunstige invloeden op de criminaliteit in het winkelcentrum zijn, dan alleen de komst van de toezichthouding. "De effecten kun je nooit alleen op de aanwezigheid van de veiligheidssurveillanten terugvoeren," zegt Roscam Abbing, "maar zoveel is zeker dat we van mening zijn dat er een duidelijke invloed is." Ook de toezichthouding bij de Darling Market wordt zeer gewaardeerd. Roscam Abbing: "We hebben kunnen constateren dat het allemaal vlekkeloos verloopt, er zijn praktisch geen incidenten. Preventief werkt het voortreffelijk - alleen al het aanwezig hebben van geüniformeerde functionarissen, werkt preventief geweldig door. Alles bijeen hebben we dus hele goede ervaringen en is de balans zeer positief!"

Toekomst

De hamvraag is natuurlijk wat er gebeurt er met de gecreëerde werkgelegenheid nadat de subsidie door Werk in Bewaking is stopgezet. Roscam Abbing zegt hierover: "Deze vorm van toezicht is gecreëerd door middel van een samenwerkingsverband tussen de gemeente, politie Haaglanden, het project Werk in Bewaking en de Nederlandse Veiligheidsdienst. De bedoeling is dat dit samenwerkingsverband de doorstroom naar reguliere functies binnen de beveiligingsbranche, het kweekvijver-idee, bevordert. Hierdoor komen op termijn steeds meer ex-werklozen op reguliere banen binnen de particuliere beveiligingsorganisaties." Over het project zegt Roscam Abbing tot slot: "Ik heb het project Werk in Bewaking vanaf het begin een magnifiek initiatief gevonden. Volgens mij was het de eerste keer in Nederland dat werkgevers en werknemers in een CAO op deze manier oog hebben gehad voor bepaalde maatschappelijk zorgen. In het project Werk in Bewaking snijdt het mes natuurlijk aan twee kanten: je hebt het veiligheidselement en je kunt mensen weer op de arbeidsmarkt brengen. Ik vind daarom dat dit initiatief zonder meer navolging verdient!"

Verschenen in: Projectbericht Werk in Bewaking, 1997

Peter van Steen, tekstschrijver, info@petervansteen.nl