Extra ogen en oren voor de sterke arm

Het project in Groningen biedt werk aan vijf ex-werkzoekenden. Zij zijn nu opgenomen in de particuliere beveiligingsorganisatie RANDON. De vijf surveilleren 's avonds, 's nachts en in het weekend in de openbare gebieden van het bedrijventerrein Groningen Zuid-Oost. Ze werken onder regie en verantwoordelijkheid van -en via de meldkamer in direct contact met- de Regiopolitie Groningen. Het project is een initiatief van de Stichting BBOG, Beveiliging Bedrijfsomgeving Groningen. Het bestuur van deze stichting bestaat uit de korpschef van de Regiopolitie, vertegenwoordigers van de Vereniging van Particuliere Beveiligingsorganisaties, de Kamer van Koophandel, de Stichting Bedrijven Zuid-Oost en tot slot de burgemeester, Hans Ouwerkerk.

Extra oog en oor

Waar weinig politie is en veel criminaliteit kan publiek-private samenwerking een uitkomst bieden. Het is ook voor Groningen een perspectief. Ouwerkerk verwacht immers voor zijn stad nauwelijks nog een uitbreiding van de politiesterkte. Hij zegt: "Ik schat die uitbreiding in heel Nederland op hooguit tweeduizend man. We gaan dus eerst nog naar allerlei moeilijke verdeelsleutels toe. Elke extra man is natuurlijk goed voor ons, maar verhoudingsgewijs zal de uitbreiding een schijntje zijn. We komen nooit op een schaal waarmee we -laat ik zeggen: in een redelijke mate- de wijken in de stad Groningen kunnen bedienen. Veel mensen vinden dan ook dat de overheid op dit vlak tekortschiet. Ze vinden dat we te weinig aan de criminaliteit doen en verwijten ons dat ook. Daarom zeg ik: als er middelen zijn om een extra oog en oor op straat te hebben -niet met een revolver en een stok, maar met oog en oor- dan moeten we dat organiseren." Ouwerkerk vindt de gekozen projectopzet in Groningen een goede realisatie hiervan. Hij zegt: "Ik vind dat er een goede afweging is tussen het oog in het veld en de afdoening, indien nodig, door de Regiopolitie. Ik vind dat een heel goed model. De mensen moeten niet het idee hebben dat er een particulier ploegje politie aan het spelen is. Nee, het oog is op de weg en de sterke arm leveren wij dan weer."

Publieke domein

Kortom: geen uitbreiding van de politie, maar wel een uitbreiding van het toezicht - nu in een bedrijvengebied, maar zijn er ook mogelijkheden in het publieke domein? Ouwerkerk: "Als je zichtbaar toezicht in de straat wilt organiseren, moet je dat doen met stadswachten en toezichthouders. In het kader van het regeringsbeleid zie ik mogelijkheden komen om daar een start mee te maken. De gemeente Groningen wil daar zeker aan meedoen. We krijgen dan naast de reguliere politie surveillanten met een lagere opleiding en dus ook een iets aangepast salaris. Je kunt dat ook gemakkelijk oppakken in de sfeer van banenpool of bijstand. Ik denk daarbij dan aan toezicht in parken en in bepaalde wijken waarvan we weten dat de cijfers ten opzichte van de hele stad hoger liggen." Maar -zo luidt de tegenwerping- in het bedrijvengebied betalen de beveiligden mee. Is dat ook een model voor het publieke domein?

Niet verschuilen

"Nee," zegt Ouwerkerk stellig. "Maar met het zicht op de middelen die in de rijksbegroting staan, kun je je niet verschuilen achter het argument dat er geen geld is. Er komt geld. Op rijksniveau moet dat nog worden verdeeld, maar wij zullen daar als zesde stad van Nederland zeker in participeren en dat geld uitbetaald krijgen." Ouwerkerk vindt overigens niet dat voor elk extra oog op straat ook extra moet worden betaald. Hij zegt: "Als er in woonwijken meer zichtbaar toezicht komt, dan moet je de mensen ook leren hoe ze daarbij kunnen helpen. Zonder dat je ze daarvoor hoeft te betalen of wat dan ook. Natuurlijk kun je ook kijken naar de mensen die je al in dienst hebt. Bijvoorbeeld een parkeercontroleur - ik heb niet het idee dat die alleen maar naar een parkeerautomaat moet kijken. We hebben als overheid natuurlijk al heel veel mensen op straat lopen. En dan denk ik weleens: waarom zien die mensen niet wat ik allemaal zie?"

Enkele tientallen banen

In de projecten Werk in Bewaking snijdt het mes steeds aan twee kanten. Ook in Groningen: de criminaliteit op het bedrijventerrein wordt aangepakt èn er is voor vijf mensen een baan gecreëerd. Ziet Ouwerkerk structurele werkgelegenheid in het verschiet voor een beduidend grotere groep mensen? "Wat is structureel? Wat is een grotere groep?" vraagt hij wederkerig. "De regering heeft er geld voor uitgetrokken, mensen kunnen werken met behoud van hun uitkering en als daar genoeg gelden voor beschikbaar komen, dan wordt er in ieder geval een begin gemaakt. Ik denk niet dat we de bron hebben van een reguliere baan over twee, drie jaar voor honderden mensen. We moeten ook niet het idee hebben dat er achter elke burger een toezichthouder moet staan en we moeten elkaar niet aanpraten dat het overal onveilig is. Maar ik denk zeker dat er in de stad Groningen werk op dit gebied is voor enkele tientallen mensen - daar is absoluut uitzicht op."

"En," zo zegt Ouwerkerk tot slot, "het betreft nu nog maar vijf mensen, maar voor deze vijf mensen is het natuurlijk buitengewoon belangrijk om weer aan het werk te zijn!"

Verschenen in: Projectbericht Werk in Bewaking, 1997

Peter van Steen, tekstschrijver, info@petervansteen.nl