Een helder wegensysteem als duidelijke beleidslijn

Bij beslissingen over de infrastructuur laat de provincie zich in belangrijke mate leiden door een nieuw landelijk toegepast systeem voor de categorisatie van wegen. In dit systeem wordt een koppeling gelegd tussen de functie van een weg en het uitrustingsniveau dat daarbij hoort. Een van de belangrijkste infrastructurele projecten in de komende jaren, aldus Swierstra, is het op basis van deze categorisatie veiliger maken van de wegen. Zulke projecten zijn inmiddels al in Zuidwest-Drenthe gestart en staan ook in de rest van Drenthe op stapel. Swierstra: "We moeten nog een belangrijk stuk van het wegennet in Drenthe 'duurzaam veilig' inrichten op basis van de nieuwe systematiek. Een weg die voor snelle doorstroming is bedoeld, moet er niet als een achterafweggetje uitzien. Omgekeerd hoeft een weg waar doorgaand verkeer niets heeft te zoeken, er niet als een honderdkilometerweg uit te zien. Want daarmee lok je verkeerde verkeersstromen aan, sluipverkeer, en bevorder je de verkeersonveiligheid. Dit duurzaamveiligsysteem moet op veel plaatsen in de provincie nog worden doorgevoerd. In de komende jaren zijn daar grote investeringen voor nodig, honderden miljoenen in zijn totaliteit, dus voor gemeenten, provincie en rijk samen."

Kompas voor het Noorden

De nieuwe categorisatiesystematiek op basis van het beleidskader Kompas voor het Noorden is niet alleen een leidraad voor de provincie Drenthe, maar ook voor de overige provincies. Daardoor is het overleg over de infrastructuur die de provinciegrenzen overstijgt, vergemakkelijkt. De N391 is wat dat betreft een goed voorbeeld. Swierstra zegt: "We hebben samen met de provincie Groningen en de gemeenten aangegeven wat de functie van de weg is en welk uitrustingsniveau daarbij hoort. Daarnaast hebben we afgesproken alles gelijktijdig aan te leggen en naar rato van het belang mee te betalen. Verkeer en vervoer trekt zich natuurlijk helemaal niets van gemeente- en provinciegrenzen aan. Overheden hebben er daarom voor te zorgen dat ze de zaak over die grenzen heen, verkeerskundig gezien, integraal benaderen. Maar als je kijkt naar de weg tussen Drachten en Emmen, dan zie je dat er tussen het Friese en Drentse gedeelte nog een behoorlijk inrichtingsverschil zit. Aan die zogenoemde Frieslandroute zal nog het een en ander moeten gebeuren - meer aan de Friese kant overigens dan aan onze kant. We zijn daarover met Friesland in overleg, want dat verschil willen we wegwerken. In combinatie daarmee zal er op termijn mogelijk achter Smilde langs een nieuwe weg komen, zodat het doorgaande verkeer van Assen naar Drachten zich niet door de binnenlanden van Drenthe en Friesland hoeft te wurmen. Dat is om economische redenen van groot belang, het is voor het openbaar vervoer van groot belang en het is van groot belang voor de leefbaarheid in al die gebieden die eigenlijk gewoon verkeersluw zouden moeten zijn!"

Doorstroomwegen

De verbinding tussen Drachten en Emmen is een van de aders in de Drentse infrastructuur waaraan in de komende jaren zal worden gewerkt. Daarnaast zullen er projecten worden gestart en afgerond die met de hoofdaders in de infrastructuur hebben te maken, met name de A28, N33, N34 en N37. Swierstra zegt: "De A28 van Groningen naar Zwolle en de A32 vanuit Friesland vormen bij Meppel de flessenhals voor Noord-Nederland. We zijn met de betrokken partners druk bezig om dat te verbeteren. Een groot project! Ook aan de N33 van Assen naar Veendam moet flink wat gebeuren. Op termijn biedt wat ons betreft verdubbeling een oplossing. Ten aanzien van de N34 tussen Emmen en Groningen heeft de provincie een zogenoemde corridorstudie gehouden, om samen met het rijk en de betrokken gemeenten te onderzoeken wat we met deze weg willen. We hebben besloten om de weg niet te verdubbelen, maar in de komende vijf à tien jaar zal er wel een groot aantal projecten aan worden uitgevoerd, waaronder ongelijkvloerse kruisingen. De autosnelweg van Hoogeveen naar Duitsland, nu nog de N37, moet in 2005 helemaal klaar zijn, inclusief de aansluiting van deze snelweg op het Duitse wegennet. Ook daar zijn we nauw bij betrokken."

Samenspel

Naast de grote projecten aan de doorstroomwegen zullen ook kleinere werken worden uitgevoerd, zoals betere aansluitingen op het wegennet van bepaalde bedrijventerreinen in de provincie, betere openbaarvervoerverbindingen door middel van bijvoorbeeld busbanen (zoals tussen Roden en Leek en de stad Groningen) en ook de aanleg van de zuidelijke ringweg bij Groningen, met alle noodzakelijke voorzieningen voor de doorstroming van het verkeer naar het wegennet van Drenthe. "Al die zaken hangen met elkaar samen," zegt Swierstra. "Op het moment dat je de grote doorstroomwegen niet voor elkaar hebt, kun je het onderliggende wegennet ook minder goed als duurzaam veilig inrichten en ook minder goed in overeenstemming brengen met het landschap of met de leefbaarheid in de dorpen. Dat samenspel op zich, ook daar zullen we veel geld in moeten investeren."

Financiering

Met de infrastructurele werken in de provincie Drenthe zijn in de komende jaren honderden miljoenen guldens gemoeid. Voor de noordelijke provincies samen gaat het om miljarden. Dit geld wordt opgebracht door het rijk, de provincies, de gemeenten, de EU en in een enkel geval wellicht in een publiekprivate samenwerking. Veel middelen zijn al beschikbaar gesteld op basis van de adviezen van de Commissie Langman, de commissie die aanbevelingen voor de ruimtelijke en economische ontwikkeling van Noord-Nederland heeft opgesteld. Deze aanbevelingen zijn programmatisch uitgewerkt in het beleidsplan 'Kompas'. Ook de N391 is in het kader van de Herinrichting Oost-Groningen en de Gronings-Drentse veenkoloniën deels vanuit deze middelen gefinancierd. Om precies te zijn werd het benodigde bedrag van ruim 37 miljoen gulden betaald door de Herinrichtingscommissie (12 miljoen), het Ministerie van Economische Zaken (5 miljoen), het Ministerie van Verkeer en Waterstaat (5 miljoen), de gemeenten Emmen (1,7 miljoen), Odoorn (0,2 miljoen), Vlagtwedde (0,5 miljoen) en Stadskanaal (0,5 miljoen) en de provincies Groningen (2,5 miljoen) en Drenthe (10 miljoen). Swierstra zegt: "Net als bij de N391 moet je telkens heel goed met alle partners, dus gemeenten, provincies en rijk, vaststellen wat je precies wilt en welke prioriteit dat heeft. Vervolgens moet elke partij zijn eigen middelen vastleggen, planologische beslissingen nemen en daar dan ook niet meer aan tornen. En tot slot kan dan het werk inderdaad worden uitgevoerd."

Nieuwe N391?

Moet de provincie wat dat betreft ook al middelen vastleggen voor noodzakelijke aanpassingen van de N391 in de toekomst? "Dat hangt ervan af hoe het verkeer zich ontwikkelt," zegt Swierstra tot slot. "De weg is als een tachtigkilometerweg aangelegd, met rotondes. Eigenlijk zouden de kruisingen, gelet op de toekomstige functie van de weg, uiteindelijk ongelijkvloers moeten worden. Maar dat betekent enorme investeringen - afhankelijk van de variant die je kiest spreek je over ongeveer het dubbele van de huidige investering - en die kan de provincie op dit moment niet trekken. Daarvoor zouden we veel medefinanciering van het rijk moeten hebben en die komt er pas als de verkeersintensiteit veel hoger wordt. Als we daarop hadden willen wachten, dan zou dat nog jaren hebben geduurd en dat wilden we niet. Alle partijen vonden het een belangrijke verbinding en wilden de weg daarom nu al aanleggen. Wel is er rekening mee gehouden. Gezien de breedte van de weg is er ruimte om tot een verdere verbreding te komen en eventueel op termijn tot ongelijkvloerse kruisingen. Maar voorlopig kunnen we met deze weg nog heel wat jaren verder!"

Verschenen in: Special Magazine van Revue Arts, 2000

Peter van Steen, tekstschrijver, info@petervansteen.nl