De pure bestuurder van een bedrijf gaat doorgaans volop voor de toplijngroei. De directeur-eigenaar daarentegen ziet meer brood in winst dan in omzet. Hij zal daarom in mindere tijden, eerder dan de bestuurder, fors op de kosten besparen. Exact is daar een voorbeeld van.

Tekst

Nadat het bedrijfsleven zo goed als ongeschonden de barrière van het nieuwe millennium had genomen, stortte in de softwarebranche de traditionele ERP-markt in. De belangrijkste drijfveer voor het bedrijfsleven om die producten te kopen, was immers komen te vervallen. Het was echter de verwachting dat de Y2K-kater van korte duur zou zijn. Al in het tweede of derde kwartaal van 2000 zou er weer een trend opwaarts zijn, met name door de vraag naar nieuwe e-business-producten. Nu, in het vierde kwartaal, is daar nog maar weinig van gebleken. De omzetgroeicijfers van softwareleveranciers laten nog lang niet de niveaus van vorig jaar en twee jaar geleden zien. Kostenbesparingen zijn daarom alom geboden, maar het ene bedrijf is daar minder voortvarend in dan het andere, met hier en daar een winstwaarschuwing als gevolg ervan.

Toch nog winstgroei

Softwareleverancier Exact in Delft, met momenteel ongeveer 2.000 medewerkers, heeft wat de kosten betreft de handrem stevig aangetrokken. Het bedrijf realiseerde in de eerste helft van dit jaar een tegenvallende omzet van 79,3 miljoen euro. Dit was slechts 8% meer dan in dezelfde periode van 1999 (terwijl toen een omzetsprong van maar liefst 36% ten opzichte van dezelfde periode van 1998 werd gemaakt). Deze tegenvaller inspireerde het bedrijf tot forse besparingen, onder meer in de uitgaven voor marketing en verkoop en met name ook in de personeelskosten. Samen met een iets lagere belastingdruk en met de renteopbrengst van het geld dat op de beurs werd opgehaald, zorgde deze besparing nog net voor een stijging van de nettowinst. Deze bedroeg 9,4 miljoen euro in de eerste helft van 2000 ten opzichte van 9,2 miljoen euro in dezelfde periode van 1999. Het is natuurlijk geen verrassing dat juist een bedrijf als Exact meteen stevig in de kosten snijdt als mindere tijden zich doen gelden. Eduard Hagens, CEO van Exact, is immers eigenaar van het bedrijf en dus uiteindelijk vooral ook geïnteresseerd in wat er netto overblijft, voor hemzelf.

Kosten voor de baat uit

Thijs Berkelder, analist bij HSBC Investment Bank, vindt de opstelling van Hagens niet onverstandig. Hij zegt: "Eduard Hagens had misschien een beetje laat door dat Y2K daadwerkelijk impact had, maar is daarna 'rücksichtslos' op de kostenrem gaan staan. Dat doen niet veel softwarebedrijven hem na - bij Baan is dat moment natuurlijk absoluut helemaal gemist. Er zijn meer softwarebedrijven die goed zijn in het uitbouwen van operaties, maar tijdig reageren op een 'down turn' en gewoon fors op de kosten besparen, dat is niet zo veel bedrijven gegeven. Ik vind dat dus wel een sterk punt van Exact. Eduard Hagens beseft dat je op de lange termijn toch gewoon op het geld verdienen wordt afgerekend, hetgeen, denk ik, een juiste conclusie is." Op de lange termijn geld verdienen is echter niet een kwestie van kostenbewustzijn alleen. Ook Berkelder zegt: "Een bedrijf dat echt wil groeien, maakt natuurlijk kosten voor de baat uit. Wil die groei er komen, dan zullen de kosten toch weer fors moeten oplopen."

Risicofactor

Omzetgroei zal ook voor Exact, bij gebrek aan andere veelbelovende ideeën op dit moment, uit e-business-producten moeten komen. Het bedrijf bracht deze zomer vijf van zulke producten op de markt, bedoeld voor CRM, finance, human recources, product- en assortimentbeheer en 'portals' voor klanten en verkoopbedrijven. Het is echter maar de vraag of hiermee snel een behoorlijke omzetgroei kan worden gerealiseerd. Victor Bareño, analist bij SNS Securities: "De e-business komt toch wat minder hard van de grond dan oorspronkelijk werd gedacht. Het is daarom een kwestie van wat langere termijn voordat de nieuwe internetproducten echt aan de omzet gaan bijdragen. In ieder geval zullen ze niet direct zorgen voor groeicijfers zoals in de afgelopen jaren. Voor Exact geldt dan nog in het bijzonder dat het bedrijf zich met name op het midden- en kleinbedrijf richt. Deze sector staat er niet om bekend er als eerste bij te zijn waar het om nieuwe technologie gaat. Op korte termijn kan dat voor Exact een risicofactor zijn."

Geen hoge prijs

Omdat omzetgroei toch een voorwaarde voor winstgroei is, zal het bedrijf door moeten gaan met andere bedrijven overnemen. In maart van dit jaar werd al het Spaanse bedrijf Dimoni Software overgenomen, een bedrijf met 6.000 klanten in het middensegment van de Spaanse markt. Eduard Hagens heeft al aangegeven in de tweede helft van het jaar nog wat meer acquisities te willen doen, maar heeft ook laten merken, directeur-eigenaar als hij is, niet bereid te zijn om daar een hoge prijs voor te betalen.

Verschenen in: Automatisering Gids (2000)

Peter van Steen, tekstschrijver, info@petervansteen.nl