Een futuristische schets van de wegen naar de toekomst

Volgens Rudolf en Robbert Das is het autosysteem nog lang niet volwassen. Ze vergelijken de huidige auto's zelfs met pubers: ook die houden weinig rekening met de omgeving, zorgen voor flink wat lawaai en luchtvervuiling, hebben een neiging tot het opzoeken van gevaar èn ze gaan uiterlijk steeds meer op elkaar lijken. "De 'blue jeans' van de jeugd is bij de auto de windtunnel," zo zeggen ze. Volgens de gebroeders Das zal de auto in de groei naar volwassenheid in de eerste plaats veel veiliger worden, met name met behulp van elektronica, zoals een radarafstandsbewaking in combinatie met een automatische vertraging als niet op waarschuwingen wordt gereageerd. Daarnaast zullen er voor vrachtverkeer meer speciale rechterstroken naast de bestaande autowegen komen. Deze rechterrijbanen zullen snel een halfautomatisch karakter krijgen, met een snelheidsregeling door middel van inductiekabels onder het wegdek en een gerobotiseerde besturing met behulp van radarafstandsbediening.

Automatisch rijden

"Omstreeks 2030 zal het gemak van dit automatisch rijden algemeen aanvaard zijn," aldus de gebroeders Das, "ook al omdat het de capaciteit van de autowegen aanzienlijk kan vergroten door de vermindering van de intervallen tussen de voertuigen. De auto zal tegen die tijd aangepast moeten zijn aan het dicht achter elkaar rijden met hoge snelheden. Omdat vermindering van gewicht zal doorzetten, zijn er speciale maatregelen te verwachten om deze auto's op de weg te houden: vleugels in de geest van de huidige formule-1 racewagens, speciale banden en een sterke wigvorm in de gehele auto. Deze zal tegen die tijd twee motoren hebben: een continue-motor voor de autoweg en een elektromotor voor de stedelijke gebieden, die eerst ingetogen maar later uitbundig het bordje 'Luchtverontreiniging, verboden voor verbrandingsmotoren' bij de stadsgrenzen zullen laten plaatsen."

Hogesnelheidsautoweg

Rudolf en Robbert Das verwachten dat de drang van mensen om zich te verplaatsen weliswaar eerst zal afnemen, door een sterke toeneming van de elektronische communicatie, maar daarna weer zal toenemen, door de grotere beschikbaarheid van vrije tijd. Ze voorspellen dat rond 2050 de verstopping van autowegen zodanige vormen zal gaan aannemen, dat nog maar één oplossing uitkomst kan bieden: de Hogesnelheidsautoweg (H.S.A.). De gebroeders Das hebben kort geleden samen met de Dienst Verkeerskunde van Rijkswaterstaat een projectstudie van zo'n H.S.A. gemaakt. Hun visie daarop is dat "deze zou kunnen bestaan uit een aparte, verhoogde baan boven de middenberm van de bestaande autowegen, waarop met zeer hoge snelheid, geheel automatisch gereden wordt. De grote winst in capaciteitsverbetering wordt gevonden door de auto's, per bestemming gegroepeerd, als treinwagons bumper aan bumper te laten rijden. Natuurlijk zullen de auto's hiervoor aan speciale maatnormen moeten voldoen, maar studies hebben aangetoond dat kruissnelheden tot 300 km per uur met dergelijke 'treinstellen' mogelijk zijn als ze worden voortgestuwd door middel van een Liniaire Inductiemotor. Dit betreft een bewegende stroom onder het wegdek waarop de auto's als een magnetisch anker worden meegevoerd."

Railvoertuigen

De gebroeders Das achten het heel goed denkbaar dat deze H.S.A.-banen aanvankelijk als tolwegen zullen worden opgezet om de gigantische kosten van zo'n nieuwe infrastructuur rendabel te kunnen maken. "Een geweldig voordeel," zo stellen ze, "van de uitbouw van deze wegsystemen boven de bestaande wegen uit (waarschijnlijk op acht meter hoogte) is de ontlasting van de huidige wegen ten gunste van meer lokaal verkeer en vrachtverkeer. Een kleine rekensom toont aan dat een tienvoudige capaciteitsverbetering mogelijk is bij een 'treinlengte' van maximaal honderd voertuigen en wisselstations op ongeveer vijftig kilometer uit elkaar." Volgens de gebroeders Das zal ongeveer in 2060 de uiteindelijke oplossing voor het autosysteem in zicht komen: het railvoertuig. Om het probleem van de rolweerstand en slijtage van wielen en banden op te lossen, zullen de auto's aan de buitenkant van de wielen worden voorzien van magneetschoenen die in een magneetrails van de H.S.A. passen. "Als dit gerealiseerd is, zal de auto eindelijk volwassen zijn," stellen ze. "Het is dan een voertuig geworden dat in de stad zijn eigen doel kan zoeken terwijl het op de H.S.A. geheel geleid grote afstanden kan afleggen. De computer zorgt voor organisatie, beveiliging en afrekening. De auto heeft hierin de functie van vervoerscontainer. Hij is efficiënt, snel, veilig en schoon, maar hij heeft weinig status meer." Zullen er dan nog wel 'gewone'wegen bestaan, waarop normaal gestuurd, opgetrokken en geremd moet worden? "Zonder enige twijfel," zeggen ze. "De sterke automatisering van het dagelijkse verkeer zal de hang naar recreatief 'zelf rijden' versterken. Allerlei aangepaste typen voertuigen voor rijdende recreatie komen in het welvaartsparadijs ter beschikking. De aanleg van avontuurlijke wegtrajecten met zo min mogelijk glad plaveisel, wordt een nieuwe taak voor de wegenbouwers. Daarnaast vragen grote, bredere vrachtwagens speciale wegen, alleen voor vrachtverkeer toegankelijk."

Tunnelsystemen

Rudolf en Robbert Das verwachten dat nog later, misschien pas na honderd jaar, tunnelsystemen over lange afstanden de wegen zullen gaan vervangen. Kruissnelheden van meer dan 1000 km per uur door vacuümbuizen worden daarbij mogelijk. Grote, ondergrondse rangeercomplexen moeten de gigantische stromen voertuigen in de juiste banen leiden. De gebroeders Das: "Een steeds sterker wordende 'groene lobby' zal aandringen op het aanleggen van ondergrondse transportsystemen. Voor onbemand vrachtverkeer is dit zonder enige twijfel een uitstekende oplossing. Immers, niemand heeft bezwaar tegen het verpompen van miljoenen tonnen olie en gas door pijpleidingen, diep onder onze weilanden door. Door verbeterde tunnelboortechnieken kan de diameter van tunnelbuizen straks sterk toenemen." Zal de toekomstige mens het verblijf in deze tunnels gedurende langere tijd aanvaarden? "Als we straks moeten kiezen tussen een 'tunnelreis' in de eigen auto over een afstand van 1000 kilomer, met een snelheid van 1000 km per uur, een tunnelreis van een uur dus, of een H.S.A.-tocht over diezelfde afstand met een reisduur van drieëneenhalf uur, wat zal dan de keuze zijn? Een grote kans dat men de tunnel kiest. Bovendien zijn de H.S.A.-viaducten over grote watervlakten voorlopig nog een moeilijker opgave dan de bouw van opdrijvende tunnels, nog afgezien van bergachtige gebieden."

Science-fiction? Een utopie? "Opgepast," zeggen Rudolf en Robbert Das. "Als we een automobilist uit 1892 een beeld hadden voorgezet van een groot wegenknooppunt van nu, dan zou hij minstens zo verbaasd zijn geweest!"

Verschenen in: Grond-water-wegenbouw, 1998

Peter van Steen, tekstschrijver, info@petervansteen.nl